Naar overzicht
Naar overzicht
  • Het monument
  • Leg een bloem
  • Uw verhaal

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor S.H. Toussaint in Hoensbroek (gemeente Heerlen) bestaat uit een hoge gedenksteen met kruis en een kleinere gedenksteen met plaquette. Het gedenkteken is geplaatst bij het graf van de gefusilleerde mijnwerker Servaas Toussaint en wordt omgeven door een hekwerk met op de voorzijde het embleem van de mijnwerkers (een hamer en hakbijl).

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

‘IN MEMORIAM

S.H. TOUSSAINT
GEB. 22.12.1914
IN DIENST VAN DE STAATSMIJN EMMA
DOOR DE BEZETTER DOODGESCHOTEN
2 MEI 1943
IN ONZE STRIJD OM DE VRIJHEID
R.I.P.’

De geschiedenis

Het monument voor S.H. Toussaint in Hoensbroek (gemeente Heerlen) is opgericht ter nagedachtenis aan de mijnwerker die wegens zijn betrokkenheid bij de mijnstaking in 1943 in Bergen werd gefusilleerd.

In 1943 werd door ‘Wehrmachtsbefehlshaber’ generaal F. Christiansen aangekondigd dat 300.000 Nederlandse militairen alsnog in krijgsgevangenschap zouden worden afgevoerd. Als protest tegen deze maatregel brak spontaan overal in Nederland de April-Meistaking uit. Nog voordat de officiële bekendmaking in de avondbladen van donderdag 29 april 1943 verscheen, werd dit nieuws met hoge snelheid verspreid door heel Nederland. Diezelfde middag besloten verschillende personen van particuliere- en overheidsbedrijven en instellingen in Twente te gaan staken. Ook in de Limburgse mijnstreek werd het in de loop van die middag onrustig. De bezetter dreigde de mijnwerkers, die tot nog toe van de verplichte tewerkstelling in Duitsland (de zgn. ‘Arbeitseinsatz’) waren vrijgesteld, toch voor deze werkzaamheden op te roepen.

Omdat de staking steeds omvangrijker werd, werden in de Limburgse mijnbedrijven enkele honderden functionarissen opgepakt. Vervolgens werd met goedkeuring van dr. Seyss-Inquart het ‘Polizei-Standgericht’ ingevoerd. In de nacht van 1 op 2 mei 1943 werden in Maastricht de eerste doodvonnissen uitgesproken. Het betrof de mijnwerkers Servaas Toussaint (Amstenrade), Meindert Tempelaars (Heerlen) en Reinier Savelsberg (Heerlen). Als aanklager fungeerde het hoofd van de Sicherheitspolizei Ströbl. Vervolgens werden de drie mijnwerkers op de Hamertse Heide bij Bergen gefusilleerd. Nadat hun massagraf is ontdekt, werden de gefusilleerde mijnwerkers alsnog plechtig begraven op 6 juli 1946. Toussaint kreeg zijn laatste rustplaats op het kerkhof te Hoensbroek.

Oorlogsslachtoffers

Achternaam Voornamen Geboren Overleden

De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Meer informatie

Locatie
Het monument bevindt zich op de begraafplaats St. Jan te Hoensbroek (gemeente Heerlen).

Bron
Stadsarchief Heerlen.

Voor meer informatie
Oorlogsmonumenten in Heerlen en Hoensbroek van J. Krüll, gepubliceerd in: Het Land van Herle (1994), pag. 115-119.

Leg een bloem bij dit monument

Klik op onderstaande knop om een digitale bloem bij dit monument te leggen. Je kunt kiezen uit een rode gerbera, een witte roos of een blauwe Iris. Ook is het mogelijk om een persoonlijke boodschap toe te voegen. Nadat het formulier is verstuurd toont de bloem op deze pagina (vergeet niet om de pagina opnieuw te laden). 

Leg een bloem

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers


Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht.

Tooltip contents