Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: dhr. L.H. van Deene (24-02-1924)
Onthulling: 6 september 1994
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door RKBS De Springplank.

Vught, Sachsenhausen-monument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)
Vught, Sachsenhausen-monument (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)
Vught, Sachsenhausen-monument (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het Sachsenhausen-monument in Vught is een cirkelvormige gedenksteen van zwart graniet met bronzen letters en een rode driehoek met de letter H. De gedenksteen is geplaatst op een marmeren voetstuk. Op het voetstuk is een zwartgranieten plaquette bevestigd. Voor het gedenkteken is een tegelvloer aangelegd. De ronde gedenksteen heeft een doorsnede van 1 meter 50 en een dikte van 30 centimeter. Het voetstuk is 1 meter hoog, 2 meter breed en 50 centimeter diep. De tegelvloer is 1 meter breed en 2 meter diep.

Teksten
De tekst op de gedenksteen luidt:

'SACHSENHAUSEN
1940 1945
- STERKER DAN DE DOOD -'.

De tekst op de plaquette luidt:

'MEER DAN 1400 NEDERLANDERS
LIETEN HET LEVEN IN HET DUITSE
CONCENTRATIEKAMP SACHSENHAUSEN'.

Symboliek
De rode driehoek werd in concentratiekampen gebruikt om politiek gevangenen aan te duiden. De letter H in de rode driehoek staat voor 'Holland' en geeft aan dat de gevangene uit Nederland komt.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het Sachsenhausen-monument in Vught is opgericht ter nagedachtenis aan de meer dan 1.400 Nederlanders die in de periode van mei 1940 tot 22 april 1945 zijn omgekomen in het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen.

Kamp Vught was een doorgangskamp. Veel gevangenen werden via dit enige officiële SS-concentratiekamp in het bezette Noordwest-Europa doorgestuurd naar andere concentratiekampen. Op 24 mei 1944, vlak voor de geallieerde invasie in Normandië, is een groot aantal politieke gevangenen op transport gezet van Kamp Vught naar het Zuid-Duitse concentratiekamp Dachau. Op 4 juni 1944 werden de laatste overgebleven Joden naar het vernietigingskamp Auschwitz in Polen getransporteerd.

Op 5 en 6 september 1944 (Dolle Dinsdag) werd Kamp Vught door de bezetter ontruimd. Vrouwen werden naar Ravensbrück gedeporteerd en ruim 2.800 mannen werden per treinwagon afgevoerd naar het Duitse concentratiekamp Sachsenhausen. Bij aankomst op 8 en 9 september viel dit zogenaamde Vught-transport uiteen. Sommigen bleven in 'Hauptlager' Sachsenhausen, anderen werden weggevoerd naar de buitencommando's (Heinkel, Rathenow, Falkensee, de Klinkerwerken enz.). In Sachsenhausen hebben in de oorlogsjaren in totaal 3.700 Nederlanders gevangengezeten, voornamelijk om politieke redenen. 1.400 overleefden het niet.

Oprichting
De oprichting van het gedenkteken was een initiatief van de Nederlandse Vriendenkring Sachsenhausen.

Onthulling
Het monument is onthuld op 6 september 1994 door de heren A. Nicolaas en F. Bisschoff van Heemskerk (ex-gevangenen van Sachsenhausen).

Locatie
Het monument is geplaatst in het Reeburgpark, gelegen achter het gemeentehuis van Vught.

Bronnen

  • Gemeente Vught;
  • Een monumentaal oorlogsverhaal - De Meierij tussen 1939 en 1945 in ruim 100 gedenktekens van Frans van Gaal, Jacques van Eekelen en Ruud Vermeer ('s-Hertogenbosch, Adr. Heinen Uitgevers, 2003). ISBN 90 7070 6539;
  • Nationaal Monument Kamp Vught.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht