Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945, Verzet Nederland
Ontwerper: Ir. Pit van Loo (ontwerper), Wladimir de Vries (beeldhouwer)
Onthulling: 1948
Adopteer dit monument.

Zevenhuizen, 'Gedenkteken voor alle gevallen slachtoffers in bezettingstijd' (Foto: B. van Bohemen / NIOD)
Zevenhuizen, 'Gedenkteken voor alle gevallen slachtoffers in bezettingstijd' (Foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Gedenkteken voor alle Gevallen Slachtoffers' in Zevenhuizen (gemeente Leek) is een eregraf, bestaande uit een gedenksteen en een beeld van een jongetje met grafkrans. Beide zijn uitgevoerd in witte natuursteen. Het beeld is geplaatst op een voetstuk met in reliëf vier heraldische wapens. Aan weerszijden van het beeld bevinden zich de graven van tien oorlogsslachtoffers uit Zevenhuizen. Op elk graf is een liggende gedenkplaat van zwarte natuursteen aangebracht.

Teksten
De tekst op het voetstuk van het beeld luidt:

'ZY GAVEN HUN LEVEN
VOOR ONZE VRIJHEID



1940 – 1945

DE BEVOLKING VAN ZEVENHUIZEN'.

De tekst op de gedenksteen luidt:

'TER GEDACHTENIS
AAN HEN DIE VIELEN
IN NED. INDIË

JAN VAN DIJK
* 1926 † 1947

JILKE DE KLEINE
* 1927 † 1947

HUN KAMERADEN'.

Restauratie
Het gedenkteken is in 1995 gerenoveerd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Gedenkteken voor alle Gevallen Slachtoffers' in Zevenhuizen (gemeente Leek) is opgericht ter nagedachtenis aan acht medeburgers die in de Tweede Wereldoorlog of tijdens de politionele acties in het voormalige Nederlands-Indië door oorlogshandelingen om het leven zijn gekomen en aan twee geallieerde vliegers die in het dorp zijn gesneuveld.

De namen van de oorlogsslachtoffers luiden: Leo van Dongen, Ritze Vos, Dirk de Jong, Geert Werkman, F. Hummel, A. de Man, Gordon Hudson, Maurice Gant, Jan van Dijk en Jilke de Kleine.

De verzetsstrijders Leo van Dongen, Ritze Vos en Dirk de Jong werden door de bezetter gefusilleerd. In de nacht van 23 op 24 oktober 1944 werden zij door landwachters opgepakt, waarna zij door de Sicherheitsdienst in een boerderij bij De Haspel werden verhoord. Vervolgens werden zij in een overvalwagen weggevoerd en op de plek waar nu het monument staat, doodgeschoten.

Verzetsman Geert Werkman werd op 27 juni 1943 vermoord. Verzetsmannen Fokke Hummel en Antonius de Man werden op 13 april 1945 door landwachters doodgeschoten.

Lange tijd wist niemand wie de twee geallieerden waren die in het eregraf liggen. De gemeente kwam achter de juiste namen, toen na de bevrijding een brief van het Rode Kruis kwam. De piloot Gordon Hudson uit Kaponga in Nieuw-Zeeland en zijn navigator Maurice Gant uit Winnipeg in Canada kwamen om het leven toen hun toestel op 27 maart 1945 op onverklaarbare wijze, vlak bij het Commissiebos, met een ander geallieerd vliegtuig in botsing kwam. In 2000 bezocht de toen 81-jarige Leicester Smith (de piloot van het andere toestel, dat - hoewel beschadigd - door kon vliegen) het graf van de bemanningsleden van de neergestorte Mosquito.

Jan van Dijk en Jilke de Kleine zijn in 1947 tijdens de politionele acties in het voormalige Nederlands-Indië gesneuveld.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1948 door mevrouw Aukje v.d. Linde-Kooistra. Na renovatie is het gedenkteken in 1995 opnieuw onthuld door mevrouw v.d. Linde-Kooistra.

Locatie
Het monument is geplaatst op de Algemene begraafplaats, gelegen aan de Kerkhoflaan in Zevenhuizen (gemeente Leek).

Bronnen

  • Ron Boef (kleinzoon van beeldhouwer Wladimir de Vries);
  • Nieuwsblad van het Noorden van 2 mei 1998 en 28 februari 2002;
  • Leekster Courant van 17 november 1994 en 21 april 1995;
  • Roder Journaal van 18 april 1995;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Tjerk Karsijns | 3 januari 2018

Binnenkort verschijnt het boek over de crash van de Havilland Mosquito RV 326, met als bemanning Gordon Hudson en Maurice Gant. Het complete verhaal, van a tot z, is uitgezocht door mijzelf. Er zijn na zovele jaren, indrukwekkende zaken te vertellen.