Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Ontwerper: Pater G.L. Mathot C.s.s.R., ir. A.H.J. Swinkels
Onthulling: 3 mei 1951
Adopteer dit monument.

Wittem, verzetsmonument op de Eyserlinde (Foto: B. van Bohemen / NIOD)
Wittem, verzetsmonument op de Eyserlinde (Foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument op de Eyserlinde te Wittem (gemeente Gulpen-Wittem) is een zuilvormige beeldengroep, vervaardigd uit één stuk Limburgs natuursteen. Drie nabestaanden dragen een oorlogsslachtoffer. De beeldengroep is geplaatst op een voetstuk. Het gedenkteken is 4 meter 50 hoog, 1 meter 20 breed en 1 meter 20 diep.

Teksten
De tekst op de voorzijde van het voetstuk luidt:

'DEN GEVALLENE'.

De tekst op de achterzijde luidt:

'HET KLOOSTER EN RECTORAAT WITTEM /
HET VOORMALIG VERZETSDISTRICT GULPEN.
MET VELEN IN DEN LANDE
HUN GOD EN VADER ALTIJD VOOR ALLES DANKEND
GEDENKEN IN CHRISTUS JEZUS HUN GEVALLENEN
1940 - 1945'.

Op de zijkanten van het voetstuk zijn de namen van 22 militairen, twee burgers en negentien verzetsmensen aangebracht die door oorlog of verzet zijn omgekomen.

De tekst op de linkerzijde luidt:

GEVALLEN ALS SOLDAAT
BOCHOLTZ: Josef Peters + M'stricht '40. SIMPELVELD: Giel Jacobs op Java '47. WYLRE: Jan Knols +Borneo '42. J. Coen. J.Aerts op Java +'48. SCHEULDER: Jean Ramakers te Urmond. MECHELEN: Giel Lonussen op Java '46. LEMIERS: Hans Sieben + Java '49. VYLEN: Theo Houben te Domburg '45. Josef Saive te Vylen '45. VAALS: Jozef Scheffers te Berg a.d. Maas '40. Joh. van Houttem te Born '40. Joep Bindels krijgsgev. te Japan '43. Wiel Heijers krijgsg. in Birma '43. Jozef Biermann en Hub Goebbels Luchtbesch. Vaals '44. Ed Urlings en Jozef van Wersch op Java '48. Theo Huybregts en Jacob Wenders op Java '49. NYSWILLER: op 10 mei '40 Hein Hamacher van Kerkrade en Frans Huntjens van Schin op Geul.Oorl.Slachtoff.Rectoraat WITTEM: Reinier Jacobs en Jan Widdershoven + '42.

De tekst op de rechterzijde luidt:

GEVALLEN IN HET VERZET DER JAREN 44-45
BOCHOLTZ: Wiel Grooten in c.k. Vught. SIMELVELD: Sjeng Bisschoff in c.k. Buchenwald. Sjeng Coenen te Valkenburg. Huub Hamers in c.k. Sachsenhausen. Frans Hensen te Simpelveld. Sjaak Knop vermist na c.k. Neuengamme. WITTEM: Pater Baars in c.s.s.r. in c.k. Belsen. Emile Merckelbach in c.k. Neuengamme. WYLRE: Sjeng van Houtem na c.k. Sachsenhausen. Jozef Colleyen na c.k. Mauthausen. GULPEN: Kapelaan Penders in c.k. Belsen. EPEN: Kapelaan Houben na c.k. Belsen. Johan Witteveen te Epen. MECHELEN: Josef Wuthele te Brandenburg. VAALS: Joep Franootte te Valkenburg. Harry Heuschen te Durrneim. Hein Senster in Duits c.k. IN INDONESIE: Fer Gehlen '42 Billitoncomm. Echtg. Fer Gehlen-Weerts '45 in tijden g.kamp beiden van EYS.

Symboliek
Het monument is gewijd aan de christelijke offergedachte: de 'Gevallene' en de 'Geofferde' worden gedragen in de handen van de nabestaanden.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het verzetsmonument op de Eyserlinde te Wittem (gemeente Gulpen-Wittem) is opgericht ter nagedachtenis aan 43 burgers uit het district Gulpen (bestaande uit Bocholtz, Gulpen, Simpelveld, Vaals, Wittem en Wijlre) die tijdens de Tweede Wereldoorlog en later in het voormalige Nederlands-Indië door oorlog of verzet zijn omgekomen.

Onthulling
Het monument is onthuld op 3 mei 1951 door de Commissaris van de Koningin in de provincie Limburg, dr. F.J.M.A.H. Houben.

Locatie
Het monument is geplaatst op de Eyserlinde, langs de Wittemerweg van Wittem naar Eys (gemeente Gulpen-Wittem).

Bronnen

  • Gemeente Gulpen-Wittum;
  • Limburgse monumenten vertellen 1940-1945 van H.J. Mans en A.P.M. Cammaert. (Maastricht, Stichting Historische Reeks Maastricht, 1994). ISBN 90 70356 67 8;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht