Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Tine van de Weyer
Onthulling: 24 april 2020
Adopteer dit monument.

Tilburg, Holocaustmonument (foto: Joep Vogels CC BY 3.0)
Tilburg, Holocaustmonument (foto: Peter Cox CC BY 3.0)
Tilburg, Holocaustmonument (foto: Peter Cox CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
Het Holocaustmonument in Tilburg (gemeente Tilburg) bestaat uit een bronzen sculptuur in de vorm van de levensboom. Over de zeven takken die naar de hemel wijzen hangen her en der met kwastjes afgebiesde opengewerkte kleden waar het licht doorheen valt. In het voetstuk onder de boom is een subtiel weefsel van het stratenpatroon van de stad Tilburg rond 1940 aangebracht. Op het voetstuk kunnen steentjes gelegd worden ter herinnering.

Symboliek
Het monument is gebaseerd op de boom die symbool staat voor al wat groeit en bloeit, voor de verbinding van hemel en aarde, de boom als verbeelding van vitaal leven. Het Bijbelse verhaal leert dat God behalve de boom der kennis van goed en kwaad ook het symbool voor eeuwig leven en verrijzenis, de levensboom, in de Hof van Eden plantte. Deze is in vrijwel alle culturen uitgegroeid als de verbindende schakel tussen hemel en aarde, als de as waaromheen alle leven draait en tot stand komt. Het weefsel aan de takken verwijst naar geïmproviseerd opgehangen wasgoed van de tallozen op de vlucht voor genocide en dictatuur, onderweg, op zoek naar een veiliger wereld. Zowel met deze stratenstructuur als met de naar textiel verwijzende lappen en kleden is een verwijzing naar Tilburg gemaakt. Want de textiel is als industrietak inmiddels verdwenen uit de stad. 

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan 172 Tilburgse slachtoffers van de Holocaust.

Oprichting
Het monument is tot stand gekomen op initiatief van de gemeente Tilburg.
De opdracht werd uitgevoerd onder auspiciën van de gemeente Tilburg, het 4/5 mei comité, de Liberaal Joodse Gemeente en stond onder begeleiding van Kunstloc Brabant. Aan de oproep naar een Tilburgse kunstenaar voor dit monument gaven 24 kunstenaars gehoor. De commissie selecteerde in 2019 drie kunstenaars die een gehonoreerd ontwerp mochten uitwerken: Rob Moonen, Geert Koevoets en Tine van de Weyer. Zij gingen aan de slag en presenteerden eind juni hun idee aan de adviescommissie, die unaniem voor het ontwerp van Tine van de Weyer. De selectiecommissie bestond uit Arnoud-Jan Bijsterveld (Historicus, Hoogleraar Tilburg University, Loeks van der Veen (voorzitter Plaatselijk 4 mei comité Tilburg en oud directeur ETZ), Marlien Groeneveld (Liberaal Joodse Gemeente Tilburg), Bernolf Kramer (docent Fontys Hogescholen en lid Plaatselijk 4 mei comité Tilburg), Sandra Smets (Kunsthistorica, journalist), Angela de Weijer (Kunstenaar, winnaar Jacques de Leeuwprijs 2011).

Onthulling
Het was de bedoeling dat het monument op 4 mei 2020 zou worden onthuld, 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De lockdown die het coronavirus Covid-19 met zich meebracht verhinderde dit.  

Om het momentum toch vast te leggen heeft de beeldhouwer de celliste Jacqueline Hamelink uitgenodigd om de Tweede cellosuite in D-mineur van Johan Sebastian Bach bij het monument  ten gehore te brengen. Rudi Klumpkens documenteerde de gebeurtenis. Bekijk het hier.

Locatie
Het monument bevindt zich in het Vrijheidspark in Tilburg (gemeente Tilburg).

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Leg een bloem bij dit monument

In verband met het coronavirus wordt het aangeraden om thuis te blijven. Om u toch de mogelijkheid te geven bloemen te leggen bij het monument in uw buurt kunt u dat via deze website doen.