Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Onthulling: 29 maart 1946
Adopteer dit monument.

Den Haag, monument aan de Parallelweg (foto: Stichting 3 maart '45)
Den Haag, monument aan de Parallelweg (Foto: NKvB)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument aan de Parallelweg in Den Haag is een houten paal met een marmeren gedenkplaat. Op de gedenkplaat is een kruis afgebeeld. Aan weerszijden van de paal staat een bloembak. De paal is bevestigd op een hek.

Teks
De tekst op de gedenkplaat luidt:

'TER NAGEDACHTENIS
AAN DE
12 NEDERLANDERS
DIE HIER DOOR DE NAZI'S
OP 31 MRT 1945
WERDEN GEFUSILLEERD.'

Wijziging
Oorspronkelijk bestond het monument uit een gedenkbord, een eenvoudig zwart houten kruis en de Nederlandse vlag. In 1953 is dit vervangen door een marmeren gedenkplaat, die in 1962 werd vernield. In datzelfde jaar is de huidige plaat aangebracht.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument aan de Parallelweg in Den Haag herinnert de inwoners van Den Haag aan de twaalf Nederlandse gevangenen die hier op 31 maart 1945 bij wijze van represaille door de bezetter werden gefusilleerd.

Bij een overval van het verzet op 29 maart 1945 werden twee Duitse soldaten gemolesteerd en ontwapend. De volgende dag werd een colonne vrachtauto's van de Ordnungspolizei tegengehouden en in verwarring gebracht. Als represaille voor deze relatief lichte verzetsdaden werden op 31 maart 1945 twaalf jongens en mannen uit de Scheveningse gevangenis ('Het Oranjehotel') gehaald en naar de Parallelweg, waar de incidenten hadden plaatsgevonden, vervoerd. Een aantal buurtbewoners moest toekijken hoe zij tegen het hek werden gezet en in groepjes van vier werden gefusilleerd. Een Zwitser heeft in het geheim vanuit een huis aan de Parallelweg foto's van de executie gemaakt. Het is niet bekend waar de foto's zijn gebleven.

Het hek vormde de scheiding tussen het terrein van de Nederlandse Spoorwegen en de trambaan van lijn 11. Die tram reed tijdens de Tweede Wereldoorlog ook al op de Parallelweg.

Oprichting
Op 29 maart 1946 hebben buurtbewoners en nabestaanden een sobere herdenking op de fusilladeplaats gehouden. Met een gedenkbord, een eenvoudig zwart houten kruis en de Nederlandse vlag hebben zij de plaats gemarkeerd. In 1953 is dit gedenkteken vervangen door een marmeren gedenkplaat.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Parallelweg in Den Haag, tegenover de Naaldwijksestraat.

Bronnen

  • Gemeente Den Haag;
  • Haags Gemeente Archief.

Voor meer informatie
Op de website http://www.herdenken-denhaag.nl/ is meer informatie over dit monument te vinden. De website Sporen uit het verleden, blik op de toekomst is een initiatief van Stichting 3 maart '45. Met de website wil de stichting duidelijk maken dat herdenken méér is dan terugkijken naar het verleden (1940-1945). Herdenken is ook een brug slaan tussen verleden en heden, als een les voor de toekomst. Uitgangspunt van de website zijn Haagse monumenten uit de bezettingsperiode, gegroepeerd in zeven thema's: oorlog, bezetting, bevrijding, verzet, terreur, discriminatie en slachtoffers.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Gerardus Timmermans | 19 oktober 2017

Wat ik hiervan weet is dat er een Duitse Officier was doodgeschoten op de spoorlijn. Toen werden er 12 mensen willekeurig opgepakt op straat. Mijn vader was kort daarvoor voorbij die plek gelopen. De kogelschade was goed te zien op het ijzeren hek. Waarom dit nooit gespaard is gebleven blijft mij een raadsel. Ik was 10 jaar in 1945, kan me nog veel herinneren van de oorlog.