Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Onthulling: 31 augustus 1977
Adopteer dit monument.

Den Haag, 'Wilhelminaplaquette' (foto: Birthe Kulik / Nationaal Comité 4 en 5 mei CC BY 3.0)
Den Haag, 'Wilhelminaplaquette' (foto: Birthe Kulik / Nationaal Comité 4 en 5 mei CC BY 3.0)

Het monument

Vorm en materiaal
De 'Wilhelminaplaquette' in Den Haag is van natuursteen.

Tekst
De tekst op de gedenkplaat luidt:

'NA DE BEVRIJDING WOONDE EN WERKTE IN DIT HUIS
VAN SEPTEMBER 1945 TOT APRIL 1946
HARE MAJESTEIT KONINGIN WILHELMINA
SYMBOOL VAN VERZET TEGEN ONDERDRUKKING.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De 'Wilhelminaplaquette' herinnert de inwoners van Den Haag aan het feit dat dit particuliere woonhuis van 6 september 1945 tot 15 april 1946 in gebruik was als woon- en werkverblijf van koningin Wilhelmina. De naastgelegen huizen 112 en 114 huisvestten de hofhouding en de administratie.

Koningin Wilhelmina, veelal gezien als 'Moeder van het Verzet', heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog vanuit Londen via Radio Oranje de Nederlandse bevolking toegesproken. In de vele radioredes legde de koningin in ballingschap de nadruk op het herwinnen van de vrijheid. Toen de vorstin naar Nederland terugkeerde, was de Tweede Wereldoorlog nog niet afgelopen. Na de bevrijding van Eede werd de grenslijn tussen België en Nederland provisorisch aangegeven door een witte meelstreep. Op de puinhopen van het verwoeste dorp werd een nationale vlag geplaatst. Op 13 maart 1945 stak de vorstin vanuit België bij het Zeeuws-Vlaamse grensdorp Eede de grens over. Koningin Wilhelmina schreef er zelf dit over: 'Zo kwamen wij dan de morgen van de dertiende maart bij Eede aan de Nederlandse grens, die ik te voet overschreed. Na een ontroerende verwelkoming door de aanwezigen ging het Nederland in. Waar ik ook kwam, dezelfde aandoening en geestdrift. Overal bloemen, geschenken en attenties van allerlei aard.' Later bezocht de vorstin Breda en het onder water gelopen Walcheren, waarvan ze zeer onder de indruk bleek: 'Het was een koude, onvergetelijke tocht. Welk een tragische aanblik bood nu het eens zo schilderachtige Walcheren: één groot watervlak zover men kon kijken, met overal verdronken torens en boerderijen, en bomen die geen jong groen meer zouden geven.'

Oprichting
De steen is aangebracht op initiatief van de antiquair en amateurhistoricus J.W.A. van Heeswijk.

Onthulling
Het monument is onthuld op 31 augustus 1977 door Hare Majesteit Koningin Juliana.

Locatie
Het gedenkplaat is bevestigd op de voorgevel van de villa Nieuwe Parklaan in Den Haag.

Bronnen

  • Gemeente Den Haag;
  • Haags Gemeente Archief;
  • Van obelisk tot oorlogsgraf - Kleine monumenten en ornamenten in Zeeland, deel 2 van Jan J.B. Kuipers en Peter Sijnke (Provincie Zeeland, oktober 2002). ISBN: 90-71565-70-x.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht