Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945
Onthulling: 12 mei 2001
Adopteer dit monument.

Dieren, monument voor Chris Meijer (foto: René ten Dam / www.dodenakkers.nl)
Het graf van Chris Meijer (foto: René ten Dam / www.dodenakkers.nl)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor Chris Meijer in Dieren (gemeente Rheden) is een gedenksteen, geplaatst bij het graf van deze Nederlandse sergeant. Op het graf is een witte natuurstenen zerk geplaatst.

Teksten
De tekst op de gedenksteen luidt:

'1940

10 MEI DE VIJAND VALT ONS LAND BINNEN...
SERGEANT MEIJER NEEMT ZIJN OPSTELLING OP DE GREBBEBERG IN

11 MEI GRANAATVUUR, ONTBREKENDE VERBINDINGEN, VERKEERDE MUNITIE
ONBEREIKBARE COMMANDANTEN, OORLOGSGEWELD EN CHAOS...
SERGEANT MEIJER BESLUIT MET ZIJN MANSCHAPPEN TERUG TE TREKKEN

12 MEI EEN KRIJGSRAAD GRIJPT IN...
SERGEANT MEIJER WORDT TER DOOD VEROORDEELD EN BINNEN 2 UREN
GEDOOD DOOR EEN NEDERLANDS EXECUTIEPELOTON
HIJ WEIGERT HIERBIJ DE HEM AANGEREIKTE BLINDDOEK..

13 MEI NEDERLAND CAPITULEERT..

EEN VLUCHT... OF EEN ONMOGELIJKHEID VERDER TE VECHTEN
EEN TERECHTE STRAF... OF EEN AFSCHRIKWEKKEND VOORBEELD

HET VONNIS IS NOOIT AAN DE TROEPEN BEKEND GEMAAKT

2001

JOHAN CHRISTIAAN MEIJER'S DOOD
HET GEVOLG VAN EEN OORZAAK DIE OORLOG HEET

STICHTING MONUMENT SERGEANT MEIJER.'

De tekst op de grafzerk luidt:

'DEN VADERLANDT GHETROUWE

JOHAN CHRISTIAAN
MEIJER

SERG. 8e REG. INF. P.A.G.
GEB. 21 JULI 1917
OVERL. 12 MEI 1940.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor Chris Meijer in Dieren (gemeente Rheden) herinnert aan de (voorzover bekend) enige Nederlandse militair die in de twintigste eeuw door een Nederlands vuurpeloton is geëxecuteerd.

De 22-jarige onderofficier Chris Meijer werd op 12 mei 1940 door de krijgsraad wegens desertie ter dood veroordeeld, omdat hij zonder toestemming met zijn compagnie zijn legerpost op de Grebbeberg (die zwaar onder Duits vuur lag) verlaten had. Nog diezelfde dag, om 15.10 uur, werd hij in de bossen bij Doorn geëxecuteerd door een vuurpeloton. Enkele dagen na zijn executie capituleerde Nederland.

Uit onderzoek van dr. Lou de Jong en Parool-journalist Jan Boer uit 1970 is gebleken dat er in 'de zaak van sergeant Meijer' enkele fatale vormfouten zijn gemaakt. Van desertie in de zin van 'weglopen met het doel zich blijvend aan de dienst te onttrekken' was geen sprake. Generaal Jacob Harberts (de commandant van het IIe legerkorps), die de aanklacht verzorgde, probeerde de krijgsraad te beïnvloeden en werd nauwelijks een dag later volstrekt overspannen uit zijn functie gezet (al werd hij later weer in ere hersteld). De executie werd binnen enkele uren voltrokken, waarmee de voorgeschreven termijn van minimaal 48 uur na het uitspreken van het vonnis werd genegeerd. Niemand werd over de terechtstelling ingelicht, zodat van een 'afschrikwekkend voorbeeld' geen sprake was. Meijers moeder hoorde de waarheid pas 28 jaar later. Sergeant Chris Meijer werd ter aarde besteld op de begraafplaats van Dieren.

Oprichting
De oprichting van het gedenkteken was een initiatief van de Stichting Monument Sergeant Meijer, onder voorzitterschap van Mike Schillemans. Op deze wijze werd een poging gedaan tot enig eerherstel voor Meijer. Het ministerie van Defensie wenste daaraan echter niet mee te werken, omdat volgens de indertijd geldende normen is gehandeld. Daarom ook kon volgens het departement geen sprake zijn van een erewacht van zes man van het Korps Nationale Reserve.

Onthulling
Het monument is onthuld op 12 mei 2001. Deze dag was het precies 61 jaar geleden dat sergeant Chris Meijer stierf.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Algemene begraafplaats te Dieren (gemeente Rheden).

Bronnen

  • De heer W.S. Wijnveld;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3;
  • Brabants Dagblad van 12 mei 2001;
  • www.documentatiegroep40-45.nl;
  • www.dodenakkers.nl

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht