Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Johannes Gustaaf Wertheim
Onthulling: 4 mei 1956
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Pcbs De Librije.

Gorredijk, 'Joods monument'

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Joods monument' in Gorredijk (gemeente Opsterland) is een gedenksteen van Franse kalksteen. Op de steen is een geboetseerde hand aangebracht, die een Davidster wegrukt. De gedenksteen is 1 meter 41 hoog en 72 centimeter breed.

Tekst
De tekst op het monument is van de Friese dichter Freark Dam en luidt:

'1940 1945
MEI'T WY DY NEA FORJITTE
O ISTAËL
DYN GLÂNS, DYN DELGONG
EN DYN WREED FORDJER
SJOCHT AS IN MOANJEND
TSJÛG'NIS OP Ù DEL
DYN IVICH, GODLIK TEKEN:
DAVIDS STJER.'

De vertaling van het gedicht luidt:

'OPDAT WIJ U NOOIT VERGETEN
O ISRAËL
UW GLANS, UW NEERGANG
EN UW WREDE VERNIETIGING
ZIET ALS EEN VERMANEND
GETUIGENIS OP ONS NEER
UW EEUWIG, GODDELIJK TEKEN:
DAVIDS STER.'

Symboliek
De hand die de Davidster wegrukt, symboliseert de deportatie van de joodse inwoners van Gorredijk.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Joods monument' in Gorredijk (gemeente Opsterland) is opgericht ter nagedachtenis aan de joodse dorpelingen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en omgebracht.

Tijdens de bezetting woonden in Gorredijk nog zestien joodse inwoners. De geschiedenis van de Gorredijkster joden staat uitgebreid beschreven in het gedenkboek De Vlecke Gorredyck. Deze publicatie is uitgegeven ter gelegenheid van het 350-jarig bestaan van dit dorp.

Oprichting
Aanleiding voor oprichting was een discussie in de gemeenteraad over de mogelijkheid om de herinnering aan de joodse ingezetenen van Gorredijk die tijdens de Tweede Wereldoorlog omkwamen, levend te houden.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1956 door opperrabbijn dr. E. Berlinger uit Amsterdam.

Locatie
De gedenksteen is bevestigd op de gevel van het pand op de hoek Hoofdstraat/Kerkewel in Gorredijk (gemeente Opsterland).

Bronnen

  • Gemeente Opsterland;
  • Verzetsmuseum Friesland;
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand, C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht