Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Onthulling: 8 mei 1947
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door GBS De Driemaster.

Ridderkerk, oorlogsmonument (2) (foto: Jan Sintemaartensdijk/ oorlogsmusea.nl)
Ridderkerk, oorlogsmonument (2) (foto: Jan Sintemaartensdijk/ oorlogsmusea.nl)
Ridderkerk, oorlogsmonument (2) (foto: oudridderkerk.nl)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Ridderkerk is een bakstenen gedenkmuur, waarop een wit natuurstenen kruis en een plaquette zijn bevestigd.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'DOOR HET GEWELD
DES VIJANDS VIELEN
OP 8 MEI 1945:

ANTONIA ARTS
GEB. 17.6.1921.
H. v.d. BERG
GEB. 21.3.1921.
C. BERGER
GEB. 20.1.1903.
H. GROENEWEG
GEB. 13.9.1907.
R. de GROOT
GEB. 1.1.1903.
W.L. de GROOT
GEB. 21.2.1925.
D. HOBBEL
GEB. 26.6.1922.
L. STOLK
GEB. 9.12.1902.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument in Ridderkerk is opgericht ter nagedachtenis aan de acht medeburgers die hier op 8 mei 1945 door de bezetter zijn doodgeschoten.

De namen van de acht slachtoffers luiden:

Antonia Arts, C. Berger, H. van den Berg, H. Groeneweg, R. de Groot, W.L. de Groot, D. Hobbel en L. Stolk.

Op 8 mei 1945 (drie dagen na de bevrijding) kregen leden van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten van de pas weer geïnstalleerde burgemeester Crezée de opdracht om Nederlandse vriendinnen van de bezetter op te halen in Bolnes. Tijdens een van de arrestaties raakte de jongen W.L. de Groot gewond aan zijn dijbeen. Omdat de arrestatieploeg (onder leiding van Van den Berg) op weg was naar Ridderkerk, werd besloten de gewonde jongen naar huisarts Berger te brengen, die aan de Donckselaan woonde.

Om 21.00 uur stopte de arrestatiewagen voor de woning van dokter Berger. Terwijl de ploeg buiten stond te wachten, hield agent Van den Berg een auto van de Duitse Wehrmacht aan. De chauffeur was de Duitse officier Hans Günther, met naast hem zijn Nederlandse vriendin. Toen de twee werden aangehouden, reageerde Günther door met de claxon van zijn auto tientallen Duitse militairen en officieren te waarschuwen, die zich ophielden in villa's aan de Donckselaan. De gealarmeerde militairen gingen direct tot actie over. De arrestatieploeg was niet opgewassen tegen deze overmacht en enkele BS'ers sloegen op de vlucht om versterking te halen. De overige twee BS'ers (Dirk Hobbel en Aart Hooimeijer) zochten met enkele voorbijgangers een veilig heenkomen in het huis van de dokter.

Toen de bezetter met een pantservuist het huis raakte, vluchtte iedereen, behalve de BS'ers, via de achterdeur naar buiten. De vrouwen en kinderen werden met rust gelaten, maar de acht mannen, onder wie dokter Berger en de gewonde jongen, werden voor de garagedeur opgesteld en een voor een neergeschoten. Vervolgens werden de lichamen naar de wachtkamer van de dokter gesleept en bedekt met een zeil. Tussen de doden lag Wim Kramer, die de fusillade overleefde doordat hij slechts in zijn gezicht was getroffen. Op een bepaald moment begon iemand in het huis die nog leefde te kermen. Dit bleek BS'er Dirk Hobbel te zijn. Een Duitse militair rende naar binnen en schoot hem alsnog dood. Antonia Arts, die samen met haar broer en vriend een wandeling maakte aan het einde van de Donckselaan, was het zevende slachtoffer. Waarschijnlijk vuurde een Duitse militair vanuit het bos een kogel op haar af.

Onthulling
Het monument is onthuld op 8 mei 1947.

Bronnen

  • Gemeente Ridderkerk;
  • Reformatorisch Dagblad van 4 mei 2002;
  • Het herdenken in beeld, Een overzicht van oorlogsmonumenten in de provincie Zuid-Holland, samengesteld door Anton Waslander (1995);
  • oorlogsmusea.nl.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht