Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: Ir. H.G.J. Schelling, dhr. Winkelman
Onthulling: 1948
Adopteer dit monument.

Buitenpost, plaquette in het NS-station (foto: Gemeente Achtkarspelen)

Het monument

Vorm en materiaal
De plaquette in het NS-station te Buitenpost (gemeente Achtkarspelen) is uitgevoerd in brons. De gedenkplaat is 40 centimeter hoog en 60 centimeter breed.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'1940 - 1945
TER GEDACHTENIS AAN
DEN GEVALLENE
FOLKERT SMIT'.

Onder de naam is een afbeelding van een gevleugeld wiel aangebracht. Dit is het voormalige symbool van de Nederlandse Spoorwegen. Het gedenkteken is een uniforme plaquette die is aangebracht in 110 Nederlandse stationsgebouwen. De naam van het omgekomen personeelslid staat ook vermeld op het 'Monument voor het Gevallen Spoorwegpersoneel' te Utrecht.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De plaquette in het NS-station te Buitenpost (gemeente Achtkarspelen) is aangebracht ter nagedachtenis aan een personeelslid van de Nederlandse Spoorwegen dat tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen is omgekomen.

De naam van het slachtoffer luidt:

Folkert Smit.

Folkert Smit werd op 12 januari 1908 in Nes (gemeente Dongeradeel) geboren. Hij was overwegwachter bij de Nederlandse Spoorwegen in Buitenpost. Na de spoorwegstaking van september 1944 dook hij onder in het gebouw van de hervormde evangelisatie. Smit verbleef hier tot 6 november 1944, toen hem een waarschuwing bereikte van een ophanden zijnde razzia. Die avond besloot hij naar zijn gezin te gaan, om de volgende dag te vertrekken naar het rietland van de voormalige turfstekerijen. Op 7 november ging hij samen met zijn buurman Gjalt Wijma (die geweigerd had om in Drenthe voor de bezetter te gaan werken) op pad. Maar in het gebied waar zij liepen, werd door een patrouille van de Feldgendarmerie een speurtocht naar eventuele onderduikers gehouden. Toen de twee mannen werden aangehouden, sloeg Smit op de vlucht. Hij werd zonder pardon door de bezetter doodgeschoten. Wijma kon zonder dat er iets tegen hem werd ondernomen terug naar huis keren. Folkert Smit werd begraven op de Algemene begraafplaats in Buitenpost.

Oprichting
Het is een daad van piëteit geweest dat de directie van de Nederlandse Spoorwegen na het einde van de Tweede Wereldoorlog heeft besloten alle omgekomen personeelsleden te gedenken door hun namen te vereeuwigen op identieke plaquettes. De platen werden aangebracht in de diverse stations, behorende tot het district of rayon van de oorlogsslachtoffers.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1948. De Nederlandse Spoorwegen draagt zorg voor het onderhoud van de gedenkplaat.

Locatie
De gedenkplaat is bevestigd op de achtergevel van het stationsgebouw, naast de deur van de wachtkamer, gelegen aan het Stationsplein te Buitenpost (gemeente Achtkarspelen).

Bronnen

  • Gemeente Achtkarspelen;
  • Nederlandse Spoorwegen;
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand van C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009;
  • Mars et Historia van september/oktober 1981 - nr. 5, uitgegeven door de Nederlandse Vereniging ter Beoefening van de Militaire Historie.
  • Victor Lansink. Website Aan hen die vielen.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht