Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen, Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945
Ontwerper: Johan Bijsterveld
Onthulling: 25 november 1949
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door OBS Het Stelleplankier.

Colijnsplaat, oorlogsmonument (foto: Gemeente Noord-Beveland)
Colijnsplaat, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Colijnsplaat (gemeente Noord-Beveland) bestaat uit drie ingemetselde gedenkstenen van Franse kalksteen (Vaurion). Op de middelste steen zijn in reliëf een wapenschild, een brug en een helm met kruis aangebracht. Boven de rechtersteen hangt een helm. Het gedenkteken is 2 meter 40 hoog, 3 meter 5 breed en 4 meter 35 diep.

Teksten
De tekst op de linkersteen luidt:

'TER HERINNERING
AAN HET AFWEREN VAN
EEN DUITSE AANVAL OP
DE SLUIS V/H WATERSCHAP,
OUD EN NIEUW NOORD-
BEVELAND EN DEZE KERK
OP 25 NOVEMBER 1944'.

De tekst op de rechtersteen luidt:

'UIT DANKBAARHEID
AAN M. NEERHOUT
M.L. FORTUIN
DE RECCE UNIT VAN DE
BRIGADE PRINSES IRENE
No 4 COMMANDO B.L.A.
Lt. I.J. HAVELAAR'.

Wijziging
In 1982 is de buitenhelm van Lt. I.J. Havelaar boven de rechtersteen bevestigd. De helm is een geschenk van mevrouw C.A. van Wijk-Dutilh (weduwe van de heer Havelaar).

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument herinnert de inwoners van Colijnsplaat (gemeente Noord-Beveland) aan de bewaring van het dorp op 25 november 1944, waarbij een Duitse aanval op de sluis van het waterschap Oud en Nieuw Noord-Beveland en de N.H. kerk werd afgewend.

Op 9 november 1944 ontving brigade-commandant A.C. de Ruijter van Steveninck orders voor een nieuwe taak van de Prinses Irene Brigade. Onder bevel van de commandant van de 52ste Lowland Division (die met de 4de Commando-Brigade de verovering van Walcheren had uitgevoerd) moesten ze Zeeland bewaken. Op 14 november vertrok vanuit Wuustwezel (in België) de verkenningsafdeling 'de Recce' naar Noord-Beveland.

De groep werd ingekwartierd in Colijnsplaat, een dorp dat nogal onder de oorlog te lijden heeft gehad. Eerste luitenant Ian Jacob Havelaar was commandant van een van de twee Carrier-troepen. Overdag werden bij Colijnsplaat drie waarnemingsposten bemand en 's nachts waren er patrouilles.

Op 25 november 1944 waarschuwden twee Zeeuwse boeren (de heren M. Neerhout en M.L. Fortuin) dat circa dertig Duitsers met een bootje vanuit Schouwen bij de kust van Colijnsplaat waren aanbeland. Bij de hoeve van de Regt had de groep een wagen meegenomen. Luitenant Havelaar kreeg van kapitein Immink het bevel om naar de hoeve te gaan. Neerhout wees hem de weg. Bij de afwateringssluis kwamen de twee groepen elkaar tegen. De bezetter trok zich terug en groef zich in in de buurt van de hoeve aan de West-Zeedijk. Toen Havelaar met een verrekijker op de dijk stond om de situatie te observeren, werd hij in het hoofd getroffen door een kogel. Daarna brandde de strijd los. Toen een Engelse artilleriebatterij ondersteuning bood, gaf de bezetter zich over.

Onthulling
Het monument is onthuld op 25 november 1949 door de Commissaris van de Koningin in Zeeland, jhr. mr. A.F.C. de Casembroot.

Locatie
Het monument is ingemetseld in de voorgevel van de N.H. kerk, gelegen aan de Havelaarsstraat te Colijnsplaat (gemeente Noord-Beveland). Bij dit gedenkteken bevindt zich tevens het 'Indië-monument'.

Bron
Gemeente Noord-Beveland.

Voor meer informatie
Het tijdschrift De Vaandeldrager, 7e jaargang, nr. 27 (maart 1992).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht