Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Ontwerper: P.B. van den Eynde
Onthulling: 4 mei 1949
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2016-2017 geadopteerd door Samenwerkingsschool Van Brienenoord.

Rotterdam, herdenkingsmonument (foto: Comité 4 en 5 mei IJsselmonde)
Rotterdam, herdenkingsmonument op de oude locatie aan de Cranendonckweg (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Rotterdam, herdenkingsmonument op de oude locatie aan de Cranendonckweg (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Rotterdam, herdenkingsmonument op de oude locatie aan de Cranendonckweg (foto: Comité 4 en 5 mei IJsselmonde)
Rotterdam, herdenkingsmonument op de oude locatie aan de Cranendonckweg
Rotterdam, herdenkingsmonument (foto: Verenigingen Oud Militairen Indië- en Nieuw-Guineagangers Zuid-Holland Noord en Zuid-Holland Zuid.)
Rotterdam, herdenkingsmonument (foto: Comité 4 en 5 mei IJsselmonde)
Rotterdam, herdenkingsmonument (foto: Comité 4 en 5 mei IJsselmonde)

Het monument

Vorm en materiaal
Het herdenkingsmonument in deelgemeente Rotterdam-IJsselmonde (gemeente Rotterdam) is een beeld van een staande vrouwenfiguur met op haar rechterhand een vogel en aan haar linkerkant een knielende mannenfiguur. Het beeld is geplaatst op een betonnen zuil. Aan weerszijden van de zuil staat een betonnen blok. Ook bevinden zich bij de zuil twee zwerfkeien met plaquette. Voor het monument bevindt zich een bakstenen ronde vuurplaats.

Teksten
De tekst op de zuil luidt:

'1940 - 1945'.

De tekst op het linker blok luidt:

'WIJDT DAN HET DIEPST
VAN UW GEDACHTENIS'.

De tekst op het rechter blok luidt:

'AAN HEN DIE VOOR UW
VRIJHEID ALLES GAVEN'.

De tekst op de eerste zwerfkei luidt:

'NEDERLANDS-INDIË 1945 - 1950

P.J. BIJLSMA 17-05-1927 29-03-1949
EREVELD TJANDI
G.C. VISSER 20-01-1926 24-04-1949
EREVELD BANDUNG PANDU
L.A. WIJNBELT 22-02-1925 29-07-1949
EREVELD TJANDI
ZIJ KEERDEN NIET TERUG.'

De tekst op de tweede zwerfkei luidt:

'TER EERBIEDIGE NAGEDACHTENIS
AAN DE SLACHTOFFERS VAN OORLOGSGEWELD,
ZINLOOS GEWELD EN RASSENHAAT
EN HEN DIE HUN LEVEN GAVEN
TIJDENS DE UITVOERING VAN HUN
OPDRACHT TOT HERSTEL VAN ORDE EN VREDE.'

Symboliek
De beeldhouwer P. van de Eynde heeft zich laten leiden door het gevoel dat er zowel aandacht besteed moest worden aan de tijd van verdrukking als aan de bevrijdingsgedachte. Hij heeft deze begrippen samengebracht in één voorstelling. Terwijl de vrouwenfiguur met de linkerarm het kwaad terneer drukt, heeft zij op haar geheven rechterhand een vogel zitten als verwijzing naar de bevrijding.

Het monument heeft een statische werking door een sterke, frontale opvatting van het geheel. De vrouwenfiguur is geplaatst voor een wand, waarmee uitdrukking wordt gegeven aan haar onverzettelijkheid en kracht. Haar ernstige gelaatsuitdrukking geeft aan dat zij zich bewust is van haar dienende taak, opdat het offer dat de oorlogsslachtoffers brachten niet vergeten wordt. 'Wijdt dan het diepst van uw gedachtenis aan hen, die voor uw vrijheid alles gaven', aldus P. van de Eynde.

Wijzigingen
Oorspronkelijk stond het gedenkteken aan de Bovenstraat in IJsselmonde. In 1967 is het monument verplaatst naar de de Cranendonckweg. De zwerfkeien zijn in 2003 aan het monument toegevoegd. Naar aanleiding van een ruimtelijke herinrichting van het centrum van Oud-IJsselmonde heeft monument in 2009 een nieuwe plaats gekregen aan de Kasteelweg.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het herdenkingsmonument in deelgemeente Rotterdam-IJsselmonde (gemeente Rotterdam) is opgericht ter nagedachtenis aan alle IJsselmondenaren die in de Tweede Wereldoorlog of tijdens de strijd in het voormalig Nederlands-Indië door oorlogshandelingen zijn omgekomen en in het bijzonder aan drie medeburgers die om zijn gekomen in het voormalig Nederlands-Indië.

De namen van de drie slachtoffers luiden:

P.J. Bijlsma, G.C. Visser en L.A. Wijnbelt.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1949. De zwerfkeien zijn onthuld op 4 mei 2003 door bestuursleden van de VOMI (Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineagangers), de heren H. Barmentlo en G. de Jong. Jaarlijks wordt er op 4 mei een herdenkings bij het monument gehouden.

Locatie
Het monument staat op het plein aan de Kasteelweg in de deelgemeente Rotterdam-IJsselmonde (gemeente Rotterdam) voor de Adriaen Janszkerk.

Bronnen

  • Comité 4 en 5 mei IJsselmonde;
  • Van De Zweth tot Zadkine - Monumenten in Rotterdam die herinneren aan de jaren 1940-1945 van Aad Wagenaar (Rotterdam, Centrum Beeldende Kunst, 1991). ISBN 90-5196-045-X;
  • Monumenten/gedenktekens in de provincie Zuid-Holland voor overleden militairen in het voormalig Nederlands-Indië en Nieuw Guinea in de periode 1945-1962, uitgegeven door de Verenigingen Oud Militairen Indië- en Nieuw-Guineagangers Zuid-Holland Noord en Zuid-Holland Zuid.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht