4meiOverlay

Rob Schouten


“Beschaving moet je ervan weerhouden om alles zomaar te zeggen”

Rob Schouten

Hij stal uit de collectebus van de kerk en liep weg van huis: schrijver Rob Schouten deed alles om zich te bevrijden van zijn ouders. Hij verachtte ze, maar beseft nu dat ze een voorbeeld waren. Via zijn ouders en grootouders kreeg hij ook veel mee van de Tweede Wereldoorlog.  

“In de vrijheid van meningsuiting ben ik erg teleurgesteld”“Vrijheid staat voor mij voor onafhankelijkheid en dat hangt direct samen met mijn werk als criticus, columnist en dichter”, vertelt Schouten. “Ik heb nog nooit een echte baan gehad, omdat ik op mezelf wil zijn, alleen wil werken. Ooit solliciteerde ik voor een vaste baan en ik was heel blij toen ik niet was aangenomen.”

“Waarom ik dan toch een brief had gestuurd? Ik had het gevoel dat de maatschappij van mij eiste dat ik een baan zou vinden, zodat ik mijn sociale verantwoordelijkheden op me zou nemen. Toen diezelfde maatschappij mij afwees, was ik opgelucht. De wens om vrij te zijn komt door mijn jeugd. Ik kom uit een sektarische geloofsgemeenschap van zevendedagsadventisten. Daar heb ik me in mijn puberteit met veel geweld van losgemaakt.” 

Schouten over onafhankelijkheid: “Ik heb mij ontworsteld”
rob2

“Ik had enorme botsingen met mijn ouders over het geloof, maar ook over lang haar, over school. Hippies en provo’s, dat trok mij aan. Mijn generatie ontworstelde zich aan het ouderlijk toezicht.”

Benauwdheid

“In de vrijheid van meningsuiting ben ik erg teleurgesteld. Ergens eind jaren negentig, tijdens de opkomst van Pim Fortuyn, sloeg de benauwdheid mij om de keel. Ik zag zelfgenoegzame mensen die bang waren voor risico’s. Ja, een intolerante mening is ook vrijheid van meningsuiting. Als democraat vind ik dat ik dit moet accepteren, maar ik heb moeite met domme, ondoordachte meningen. In theorie vind ik dat alles gezegd moet worden; in de praktijk loop ik ervoor weg, ik kan niet alles aanhoren.”

“Is dit waar ik naar snakte?”
rob3

Spannend 

“Verhalen over de Tweede Wereldoorlog waren binnen ons gezin erg aanwezig”, zegt Schouten. “Er hing een anti-Duitse stemming bij mijn grootouders, er lagen verzetsblaadjes in de kast. Sommige NSB’ers hadden het in de oorlog op mijn grootvader gemunt: hij werd op straat in elkaar geslagen, misschien was dat omdat zijn zoon in het verzet zat. Mijn opa beloofde die NSB’ers dat hij ze na de oorlog overhoop zou rijden — hij was een driftige, felle man.”  

“Voor mij was de oorlog de tegenvoeter van het saaie, brave geloofswereldje waarin ik opgroeide. Oorlog paste helemaal niet in mijn generatie, maar het fascineerde mij. Ik associeerde het met een andere wereld, ik vond het allemaal heel spannend, als ik eerlijk ben. Ik gebruikte de oorlog als puber om de grote wereld te leren kennen.”  

Rob Schouten (Hilversum, 1954) is columnist, dichter, schrijver en literatuurcriticus. Hij studeerde Nederlands en schrijft voor dagblad Trouw en tijdschrift Vrij Nederland. In 1986–1987 was hij writer in residence aan de Universiteit van Minnesota in de Verenigde Staten en schreef daarover Adres gewijzigd, brieven uit Amerika (1987). Van 1993 tot 1996 was hij bijzonder hoogleraar Literaire Kritiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zijn meest recente dichtbundel verscheen in 2012 onder de titel Zware pijnstillers. Hij heeft een vriendin en vier dochters.

Meer lezen?


Deel deze pagina