4meiOverlay

Mient Jan Faber


“Ervaren van onvrijheid is voor mij de sleutel”

Mient Jan Faber

Mient Jan Faber, opgegroeid in een familie die getekend was door de Tweede Wereldoorlog, bracht als voorman van het Interkerkelijk Vredesberaad een half miljoen mensen op de been om te demonstreren tegen kernwapens. In Oost-Europa steunde hij het verzet tegen het communisme en speelde hij een kat-en-muisspel met de geheime diensten.   

Na de vraag wat vrijheid voor hem betekent, gaat Faber direct terug naar de Tweede Wereldoorlog: “Ik herinner me de oorlog. Het was oktober 1944, ik was bijna vier jaar en woonde in Coevorden. Ik ging met mijn zusje van een jaar ouder de slaapkamer van mijn ouders binnen...”

“Mijn moeder zat rechtop in bed”
mj2

“Mijn vader was commies (ambtenaar — red.) op het gemeentehuis. Hij was een gereformeerde, antirevolutionaire broeder. Hij hield zich tijdens de oorlog bezig met de distributie van voedselbonnen. Dan was het “Ze pakten mij op en gooiden me het land uit”de kunst om te zorgen dat die bonnen terechtkwamen waar ze nodig waren: bij mensen die ze niet zouden krijgen omdat ze in het verzet zaten. Mijn vader had contact met verzetsgroepen en werkte daarin samen met de burgemeester. En we hadden Joden in huis. Dat was heel ongewoon in Coevorden.”

Risico’s

“Ik wilde met het IKV naar Oost-Europa,” zegt Faber, “dat tijdens de Koude Oorlog achter het IJzeren Gordijn lag. Ik heb toen jarenlang door oorlogsgebieden gereisd. Je ontdekt dat wanneer ergens een bom ontploft en je je een ongeluk schrikt, de wereld een paar minuten later gewoon weer doordraait.”

“Ik ging praten met onderdrukte mensen in Tsjecho-Slowakije. Je neemt risico’s, je wordt dagenlang gevolgd door de geheime dienst, die wil weten waar je naartoe gaat. Je krijgt een bepaalde reputatie en ze pakken je op en gooien je het land uit. Voor mij was het een avontuur, want ze maakten me niet af, dat doe je niet meer in deze tijd.”

“De Oost-Europeanen werden mijn vrienden. De Koude Oorlog was echt oorlog. Veel Oost-Europeanen zaten in het verzet en ik sloot me daarbij aan. Ik was een lifeline voor mensen die onderdrukt werden: voor kritische mensen die het communistische systeem niet aanhingen, was het onmogelijk om contact te onderhouden met mensen uit West-Europa. En dus zocht ik ze op en kon ik ze hulp bieden.”

“Laat zien dat je verbonden bent met mensen”
mj3

Mient Jan Faber (Coevorden, 1940), wiskundige, was vanaf 1974 algemeen secretaris van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV). Door de landelijke campagne tegen kernwapens werd hij het boegbeeld van de vredesorganisatie. In de jaren tachtig was hij een van de leiders van de internationale vredesbeweging. In 2003 trad Faber terug bij het IKV en bezette hij van 2003 tot 2010 de bijzondere leerstoel Citizens Involvement in War Situations aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij schreef meerdere boeken, onder andere over de Koude Oorlog en de val van Srebrenica. Hij is getrouwd en heeft twee dochters.

Meer lezen?


Deel deze pagina