Naar overzicht
Naar overzicht
  • Het monument
  • Leg een bloem
  • Uw verhaal

Het monument

Vorm en materiaal
Het Nationaal Koopvaardijmonument (ook bekend onder de naam ‘De Boeg’) in Rotterdam is een met blank Canadees aluminium bedekte staalconstructie, voorstellende een scheepsboeg die golven klieft. De sculptuur is geplaatst op een betonnen voetstuk. Voor het voetstuk is een bronzen beeldengroep geplaatst van vijf mannenfiguren die door een kabel verbonden zijn. Onder de kabel is in reliëf het kielzog van een schip aangebracht. Het gedenkteken is 45 meter hoog. Het voetstuk is 2 meter hoog en 13 meter breed.

Tekst
De tekst op het voetstuk luidt:

‘ZIJ HIELDEN KOERS.’

Symboliek
Het monument staat symbool de triomfantelijke herrijzenis na de bevrijding. ‘Met de beeldengroep heeft de beeldhouwer de gebrachte offers en betoonde moed, waarmede de Nederlandse koopvaardij ons land in de oorlog een voorbeeld is geweest, willen uitdrukken. De roerganger, drie andere zeelui en een verdronkene zijn verbonden in een het uiterste eisende krachtsinspanning. Onder de kabel, die deze band nog nader aanduidt is een reliëfpartij aangebracht, die min of meer aan een kielzog doet denken.’

Wijziging
De beeldengroep is in 1965 aan het monument toegevoegd om het menselijk element meer te doen gelden.

De geschiedenis

Het Nationaal Koopvaardijmonument (ook bekend onder de naam ‘De Boeg’) in Rotterdam eert de Nederlandse koopvaardij in oorlogstijd en herinnert aan de de 2134 Nederlandse en 1414 niet-Nederlandse zeelieden die in de geallieerde strijd tegen de bezetter zijn omgekomen.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vervoerden schepen van de Nederlandse koopvaardij soldaten en voorraden (voedsel en wapens) voor Engeland en Rusland. Dit was gevaarlijk werk, omdat de zee onveilig werd gemaakt door Duitse en Japanse duikboten. Ook vielen vliegtuigen de schepen aan met torpedo’s en bommen. In die periode zijn 421 Nederlandse koopvaardijschepen ten onder gegaan en verloren 3.375 opvarenden het leven.

Oprichting
Na de bevrijding ging van Rotterdamse scheepvaartkringen het initiatief uit een monument op te richten ter nagedachtenis aan de zeelieden die tijdens de oorlog het leven hadden gelaten. In 1947 werd dit initiatief ingepast in het kaderplan van de Nationale Monumenten Commissie voor Oorlogsgedenkteekens. De benodigde gelden kwamen van Rotterdamse ondernemingen en van de landelijke collecte, waaruit ook de andere nationale monumenten werden gefinancierd.

De uitvoering van het plan werd in handen gelegd van een werkcomité dat één of meer ontwerpen moest voordragen bij de Stichting Nationaal Monument voor de Koopvaardij. In december 1950 werden vier beeldhouwers en twee architecten uitgenodigd om deel te nemen aan een besloten prijsvraag. Het monument moest zowel het leed en de opoffering als de onverzettelijke volharding van de Koopvaardij tot uitdrukking brengen. Deze kenmerken moesten op een voor het publiek begrijpelijke wijze verbeeld worden. In het juryrapport van het werkcomité, dat eind juni 1952 verscheen, werd gekozen voor het ontwerp Ruggegraat van Willem Reijers. Maar deze keuze viel niet in goede aarde. Zowel opiniebladen als het publiek vonden het ontwerp te abstract en weinig begrijpelijk. Daarom koos de stichting uiteindelijk voor het meest algemene en monumentale ontwerp van Frederico Carasso. Wel werd Carasso uitgenodigd om ‘naast de uitbeelding van doorzetten en overwinnen […] het menselijke element meer te doen gelden.’ Pas acht jaar na de onthulling van De Boeg werd een door Carasso zelfgemaakte beeldengroep aan de voet van het monument bijgeplaatst, omdat de kunstenaar en de stichting het niet makkelijk eens konden worden over de toevoeging van dit ‘menselijk element’.

Onthulling
Het monument is onthuld op 10 april 1957 door Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet (petekind van de Nederlandse koopvaardij). De beeldengroep is op 15 juni 1965 aan het monument toegevoegd.

Oorlogsslachtoffers

Er zijn nog geen personen uit de database van de Oorlogsgravenstichting gekoppeld aan dit monument.

De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Meer informatie

Locatie
Het monument bevindt zich aan de Maas bij de mond van de Leuvehaven, gelegen aan de Boompjeskade in Rotterdam.

Bronnen

  • Gemeente Rotterdam;
  • Van De Zweth tot Zadkine – Monumenten in Rotterdam die herinneren aan de jaren 1940-1945 van Aad Wagenaar (Rotterdam, Centrum Beeldende Kunst, 1991). ISBN 90-5196-045-X;
  • Een Stilte die Spreekt, herdenken in diversiteit, (Anne Frank Stichting/Nationaal Comité 4 en 5 mei, Amsterdam/ICODO, Utrecht, 2000);
  • Een paar minuten is het stil – beelden van de oorlog van Pierre Janssen (Alphen aan de Rijn, N. Samson N.V., 1965);
  • Sta een ogenblik stil… Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Voor meer informatie

  • Standbeelden, monumenten en sculpturen in Rotterdam van G.W.J. Nieuwenhuis-Verveen (Gemeentelijke Archiefdienst Rotterdam 1972);
  • Een eeuw Rotterdam, 101 fragmenten uit de 20ste eeuw (Zaltbommel 2001). Daaruit het fragment 1952 het koopvaardijmonument De Boeg van Johan Knoester.

Leg een bloem bij dit monument

Klik op onderstaande knop om een digitale bloem bij dit monument te leggen. Je kunt kiezen uit een rode gerbera, een witte roos of een blauwe Iris. Ook is het mogelijk om een persoonlijke boodschap toe te voegen. Nadat het formulier is verstuurd toont de bloem op deze pagina (vergeet niet om de pagina opnieuw te laden). 

Leg een bloem
bloem

Jeltje Brongers

08 jun 2020

Jeltje Brongers

08 jun 2020

Mijn vader Albert voer als marconist op m.s. MAMURA. Het schip werd op 26.02.1942 getorpedeerd 230 mijl oostvan Florida. Was geladen met benzine. Geen overlevenden. Ik was 5 jaar, mijn broertje Jan was 3 jaar

bloem

Tjerk Voskuil

04 mei 2020

Tjerk Voskuil

04 mei 2020

zij hebben grote offers gebracht voor onze bevrijding.

bloem

Jeannette van der Valk-Hogen Esch

04 mei 2020

Jeannette van der Valk-Hogen Esch

04 mei 2020

Deze bloem is uit diep respect voor mijn vader, die op zijn plek in de machinekamer moedig en op beleidvolle wijze zijn werk bleef doen, toen zijn schip - dat niet in konvooi voer - in november 1942 werd aangevallen door een vijandelijke onderzeeboot. In 5 aanvallen werden 6 torpedo’s afgevuurd, die door handig manoeuvreren met het schip konden worden ontweken. Zodoende bleef het m.s. “Frans Hals’ tot ver in vredestijd voor de Nederlandse Koopvaardij behouden.

bloem

Wim Zaagsma

04 mei 2020

Wim Zaagsma

04 mei 2020

Voor alle zeevarenden die het leven lieten in de strijd om vrijheid en menselijkheid.

bloem

Sophie

04 mei 2020

Sophie

04 mei 2020

Ik leg een bloem neer voor alle helden in deze tijd maar ook in de tijd toen we ander oorlog was.

bloem

Petra van der Linden-de Wit

04 mei 2020

Petra van der Linden-de Wit

04 mei 2020

Voor mijn opa die ik helaas nooit gekend heb. Hij voer op de Stad Schiedam. Hij was 40 jaar oud en liet een vrouw en zoon achter. Laten we dit nooit vergeten en aan volgende generaties blijven doorgeven.

bloem

Adrian Albert Snoodijk

04 mei 2020

Adrian Albert Snoodijk

04 mei 2020

Sailors farewell. Not forgotten.

bloem

L.J.H.Geenevasen

04 mei 2020

L.J.H.Geenevasen

04 mei 2020

voor alle zeevarenden die voor het vaderland hun plicht deded

bloem

Joke Kraaijeveld

04 mei 2020

Joke Kraaijeveld

04 mei 2020

Voor mijn grootvader die ik nooit heb gekend maar voor altijd in m’n hart draag.

bloem

Leendert de Wit

04 mei 2020

Leendert de Wit

04 mei 2020

Voor mijn opa die in september 1940 op de Stad Schiedam zijn laatste reis maakte, en voor de opa van mijn vrouw die op de MS Den Haag in april 1940 getorpedeerd werd. Dat onze kinderen ze nooit vergeten.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers


Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst?
Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Tooltip contents