Naar overzicht
Naar overzicht
  • Het monument
  • Leg een bloem
  • Uw verhaal

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument ’43 Kinderen’ in Amsterdam bestaat uit 43 roestvrijstalen platen in tweekleurenzeefdruk. Onder de platen is een roestvrijstalen plaquette met een gedicht bevestigd. De 43 platen zijn bedrukt met afbeeldingen van kinderschoenen, voeten en uitvergrotingen van foto’s, gemaakt in de hongerwinter. Op 36 platen is boven de foto een ‘luchtblauw’ vlak met een uitgespaard gat gedrukt. Onderaan zijn de namen en sterfdata van de slachtoffers aangebracht. Op de overige zeven platen staat boven de foto een blauwe (landings)stip. De platen zijn 45 centimeter hoog en 23 centimeter breed.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

‘STA EEN OGENBLIK STIL

OP 8 SEPTEMBER 1941 WEGGESTUURD
VAN DEZE SCHOOL,
OP LAST VAN DE BEZETTER,
OMDAT ZE JOODS WAREN.

WEGGEVOERD NAAR VOOR HEN
ONBEKENDE PLAATSEN,
VER VAN HUIS EN HAARD,
OM NIMMER WEER TE KEREN.

NA ONPEILBAAR LIJDEN,
EEN VEELAL GRUWELIJKE DOOD GESTORVEN
TEMIDDEN VAN VELE, VELE ANDEREN.

STA EEN OGENBLIK STIL
EN DENK AAN DE WERELD VAN VERDRIET
DIE ACHTER AL DIE NAMEN SCHUIL GAAT.

GROET HEN DAN IN STILTE
UIT NAAM VAN DE VRIENDEN VAN DESTIJDS
DIE DAARTOE NIET BIJ MACHTE WAREN.’

Symboliek
Elke plaat staat symbool voor een weggevoerd kind. 36 platen vertegenwoordigen kinderen die nooit meer zijn teruggekeerd, zeven platen zijn voor kinderen die de oorlog hebben overleefd. De platen zijn in vijf rijen op chronologische volgorde (datum van verdwijning) op de muur geplaatst. De zeven platen voor de teruggekeerden zijn in specifieke positie binnen het ontstane patroon (op de zes punten en het middelpunt van de davidster) gezet. Het ontstane patroon en de ritmiek refereren aan ‘telborden’, maar ook aan ‘spelen op het schoolplein’.

De geschiedenis

Het monument ’43 Kinderen’ in Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan de deportatie van 43 joodse leerlingen van het Amstellyceum naar concentratiekampen in Polen en Duitsland. Maar zeven van hen hebben de Tweede Wereldoorlog overleefd.

De namen en sterfdata van de 36 slachtoffers luiden:

Alexander Tobias Content (11-8-1942), Abraham de Leeuw (14-8-1942), Willy Barzelaij (24-9-1942), Levie van den Berg (30-9-1942), Martijn Aron Blauw (30-9-1942), Meijer Blokjesman (30-9-1942), Samuel Leo Peekel (30-9-1942), Maurits Rodrigues (30-9-1942), Mozes Schelvis (30-9-1942), Israël Sealtiel (30-9-1942), Bernard Isaac van Wesel (30-9-1942), Henriëtte Schaap (13-11-1942), Benedictus Lever (25-1-1943), Simon Swaab (25-1-1943), Leman Wegloop ( 31-1-1943), Emanuel Bonewit (2-4-1943), Betsy Finsij (9-4-1943), Dorus Appelboom (7-5-1943), Asser Witteboom (21-5-1943), Henri Arthur Frenkel (28-5-1943), Jacob Woudhuysen (28-5-1943), Emille Richard Heertje (4-6-1943), Salomon Tabak (4-6-1943), Jacob Dorus de Vries (2-7-1943), Dina Abram (9-7-1943), Alexander Braadbaart (9-7-1943), Jack Hondsregt (16-7-1943), Alfred Peekel (16-7-1943), Abraham Spier (16-7-1943), Harry Wurms (16-7-1943), Hertogina Sophia Turfkruijer (27-8-1943), Hijman van Dam (31-8-1943), Hartog Cohen (31-12-1943), Benjamin Herman Gans (28-2-1944), Philip Gans (7-2-1945) en Marianne Polak (2-8-1945).

Onthulling
Het monument is onthuld op 5 november 1995.

Oorlogsslachtoffers

Er zijn nog geen personen uit de database van de Oorlogsgravenstichting gekoppeld aan dit monument.

De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Meer informatie

Locatie
Het monument is bevestigd op een muur op het schoolplein van het Amstellyceum aan de Mauritskade in Amsterdam.

Leg een bloem bij dit monument

Klik op onderstaande knop om een digitale bloem bij dit monument te leggen. Je kunt kiezen uit een rode gerbera, een witte roos of een blauwe Iris. Ook is het mogelijk om een persoonlijke boodschap toe te voegen. Nadat het formulier is verstuurd toont de bloem op deze pagina (vergeet niet om de pagina opnieuw te laden). 

Leg een bloem

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Christine Karstens | 23 apr 2019

Mijn moeder (1927-2015) heeft in dit gebouw op school gezeten, waar toen de 'Derde HBS met vijfjarige cursus B' was gevestigd. Al vrij snel werd de school uit dit gebouw verdrongen door de Duitsers, en zaten ze o.m. in het gebouw van het Vossiusgymnasium. (https://archief.amsterdam/inventarissen/overzicht/30012.nl.html).

Ze vertelde dat de meeste jongens al vrij snel onderdoken om niet te hoeven werken in Duitsland, waar ze het niet over had waren de Joodse leerlingen die zijn gedeporteerd. Dat dit gebeurde, wist ze overigens maar al te goed: ze woonde in Betondorp, en veel van haar speelkameraadjes zijn weggehaald om nooit meer terug te komen. Naarmate ze ouder werd, bleek hoe moeilijk ze het daarmee had. Het gebouw op de Mauritskade en het verloren gaan van zoveel jonge Joodse mensen beschouw ik als een deel van de erfenis van mijn moeder. Het bestaan van dit monument als maakt dit tastbaar en dat doet mij, als lid van de 'tweede generatie' dan ook goed.


Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht.

Tooltip contents