Het monument
Vorm en materiaal
Het TRIS-monument 1945-1975 bestaat uit twee granieten zuilen. De rechter zuil is ongeveer 2.50 meter hoog en heeft op de top een bronzen beeld van een militair in TRIS-uitrusting voor het tropisch regenwoud. Aan zijn voeten ligt een krokodil. De zuil heeft twee plaquettes. De linker zuil is ongeveer 2 meter hoog, heeft in bas-reliëf een TRIS’er die op wacht staat en één plaquette. De twee zuilen staan op drie kleiner wordende plateaus. Op het eerste, grote plateau staan 10 metalen lage paaltjes die met elkaar verbonden zijn door een ketting. Op het tweede plateau staat nog een losse plaquette.
Tekst
De tekst op bovenste plaquette van de rechter zuil luidt:
‘MONUMENT ONTHULD OP 15 NOVEMBER 2013
VOOR HEN
DIE ONS ONTVIELEN
EN HEN DIE
BLEVEN
1945-1975
TROEPENMACHT IN SURINAME
De tekst op middelste plaquette van de rechter zuil luidt:
‘REGISTER OMGEKOMEN MILITAIREN BIJ
DE TROEPENMACHT IN SURINAME, TRIS
IN DE PERIODE 1945-1975
OMGEKOMEN MILITAIREN IN SURINAME
EN BEGRAVEN IN SURINAME
7 namen
OMGEKOMEN TEN GEVOLGEN VAN
HET ONGEVAL MET EEN GRANAAT OP 25-02-1955
6 namen
OMGEKOMEN MILITAIREN VANAF 1957
EN BEGRAVEN IN SURINAME
14 namen
OMGEKOMEN MILITAIREN IN SURINAME
EN BEGRAVEN IN NEDERLAND VANAF 1958
12 namen
OMGEKOMEN MILITAIREN TEN GEVOLGE
VAN HET ONGEVAL OP 12-08-1970
7 namen
2 namen
DE TROEPENMACHT IN SURINAME
VOOR VREDE EN VEILIGHEID
TOT 25 NOVEMBER 1975
DE SREFIDENSIE VAN SURINAME
De op de zijkant van de rechter zuil gegrafeerde tekst luidt:
“TRIS MONUMENT.’
De tekst op de plaquette aan de zijkant van de linker zuil luidt:
‘DE ONTHULLING VAN HET TRISMONUMENT IS
OP 15 NOVEMVER 2013 VERRICHT DOOR:
M. LAMURÉ C.A. LATOUR,
MINISTER VAN DEFENSIE VAN SURINAME, SAMEN
MET GENERAAL B.D. PETER J.M. VAN UHM,
OUD-COMMANDANT DER NED. STRIJDKRACHTEN.’
De tekst op de plaquette aan de voet van het monument luidt:
’27 NOVEMBER 2013.’
Dit is de juiste onthullingsdatum in tegenstelling tot de op de linker zuil vermeldde datum van 15 november 2013.
De geschiedenis
Het TRIS-MONUMENT 1945-1975 herdenkt de omgekomen militairen tijdens hun diensttijd in Suriname. In die dertig jaar zijn er twee grote incidenten geweest. Zes militairen kwamen op 25 februari 1955 om bij een ongeluk met een granaat. Drie militairen verloren op 12 augustus 1970 het leven als gevolg van een verkeersongeluk.
In Nederland staat in Ermelo op het terrein van de Generaal Spoor kazerne het ‘TRIS-MONUMENT’. Meer informatie over de geschiedenis van de Troepenmacht in Suriname (TRIS), het Nederlandse koloniale leger staat bij dit gedenkteken.
Oprichting
Het monument is tot stand gekomen op initiatief van Stichting Triskontracten uit Zwijndrecht, Nederland.
Onthulling
Het monument is op woensdag 27 november 2013 onthuld door Minister Lamuré Latour van Defensie en oud-commandant der Nederlandse Strijdkrachten generaal b.d. Peter van Uhm in het bijzijn van de tijdelijk zaakgelastigde in Suriname Ernst Noorman, ambassadeurs, politici, oud-militairen, nabestaanden en belangstellenden.
Op twee plaquettes die onderdeel uitmaken van het monument staat een verkeerde datum. Dit komt omdat de onthullingsdatum onder politieke druk van 15 naar de 27 november is verplaatst. De onthulling van het ‘Monument Gesneuvelde Militairen en Burgers tijdens de Binnenlandse Oorlog 1986-1992’ stond gepland op maandag 25 november. Die ceremonie is onderdeel van de viering van 38 jaar onafhankelijkheid en krijgt voorrang. Maar door slechte planning, het ontbreken van toestemming voor de locatie aan de Waterkant en het meermaals stilleggen van de werkzaamheden vindt die onthulling pas ruim twee jaar later plaats, op 17 maart 2016. Het gevolg van het uitstel is dat op het TRIS-monument twee keer de verkeerde datum van 15 november staat: op de plaquette die herinnert aan de onthulling en op de plaquette met slachtoffers.
Oorlogsslachtoffers
| Achternaam | Voornamen | Geboren | Overleden |
|---|
De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.
Meer informatie
Locatie
Het monument bevindt zich bij Fort Zeelandia en de eeuwenoude houten officierswoningen aan de Abraham Crijnssenweg bij Fort Zeelandia in Paramaribo (Suriname).
Bron
Kastelein, Eric (2020), Oog in oog met Paramaribo. Verhalen over het herinneringserfgoed. Volendam, LM Publishers.
