Naar overzicht
Naar overzicht
  • Het monument
  • Leg een bloem
  • Uw verhaal

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor vermisten van mei ’40 op het Militair Ereveld Grebbeberg in Rhenen bestaat uit een gedenkplaat van natuursteen, steunend op vijf ongelijke stukken steen. Op de plaat zijn een afbeelding van de Nederlandse leeuw en de namen van 138 personen aangebracht, die sneuvelden in de meidagen van 1940 : 102 militairen van de Koninklijke Landmacht en 36 militairen van de Koninklijke Marine.

De tekst op de plaat luidt:

‘TER NAGEDACHTENIS VAN DE GEVALLENEN
IN DE MEIDAGEN VAN 1940
WAARVAN GEEN GRAFLOCATIE AANWIJSBAAR IS’.

Symboliek
De centrale gedenkplaat rust op vijf stukken steen die de vijf dagen van verzet in mei 1940 symboliseren. Het getal vijf komt ook terug in de platen onder de plaquette. Deze verbeelden de vijf jaren van overheersing en de bevrijding op de vijfde dag van de vijfde maand. De platen zijn 4 hoog en 4 meter 50 breed. Deze afmetingen staan voor de jaren 1940-’45. Uit één van de platen is een stuk gehakt, zodat het maaiveld zichtbaar is. Dit symboliseert het graf dat nooit gevonden is.

De geschiedenis

Het Militair Ereveld Grebbeberg in Rhenen is opgericht ter nagedachtenis aan de Nederlandse beroeps- en dienstplichtige militairen die sinds 10 mei 1940 waar ook ter wereld zijn gesneuveld.

De Grebbeberg was een essentiële locatie voor de verdediging van Nederland en maakte deel uit van de Valleistelling, die ook wel de Grebbelinie werd genoemd. Om de linie te versterken werden stukken land voor de stelling onder water gezet. Dit was echter niet mogelijk bij de strook tussen Wageningen en de Grebbeberg. Daarom richtte de Duitse aanval zich met name op deze zwakke plek in de verdedigingslinie. In de nacht van 10 op 11 mei werd met een artilleriebeschieting de aanval op de voorposten aan de voet van de Grebbeberg geopend.

Ondanks de overmacht van het Duitse leger hielden de Nederlandse militairen de strijd vier dagen vol. Na de capitulatie werden de Nederlandse en Duitse slachtoffers op de plaats van het strijdtoneel begraven. Hierdoor werd de Grebbeberg de eerste oorlogsbegraafplaats van Nederland. Op 28 mei 1940 werd een ‘voorlopige lijst van de gesneuvelden, die ter aarde besteld zijn op de Grebbeberg’ opgemaakt. In dit eerste grafregister staan de namen van 388 Nederlandse militairen. Ook werden op de begraafplaats al spoedig drie monumenten van het 8ste, 10de en 22ste Regiment Infanterie opgericht. Na de bevrijding werden de stoffelijke resten van de Duitse militairen herbegraven op de Duitse militaire begraafplaats te IJsselsteyn (Limburg).

Op het ereveld liggen meer dan 400 Nederlandse militairen begraven, die in mei 1940 sneuvelden in de strijd om het zuidelijkste gedeelte van de Grebbelinie. Sinds 1946 worden op de Grebbeberg ook militairen (her)begraven die tijdens de meidagen van 1940 elders in Nederland zijn omgekomen. De begraafplaats telt nu meer dan 800 graven.

Oprichting
Na de bevrijding wilde men de militaire begraafplaats inrichten als nationale herdenkingsplaats. Daarom werd in 1946 de Stichting Nationaal Legermonument Grebbeberg opricht.

Onthulling
De zorg voor het ereveld is op 1 januari 1952 door het Ministerie van Defensie overgedragen aan de Nederlandse Oorlogsgravenstichting. In 1966 werden door de stichting uniforme grafstenen geplaatst. Het Nationaal Legermonument en de luidklok zijn onthuld in 1953. Het monument ter nagedachtenis aan Nederlandse militairen van wie de laatste rustplaats niet aanwijsbaar is, is onthuld op 21 april 2005 door luitenant-generaal M.L.M. Urlings, bevelhebber der Landstrijdkrachten. Dit monument is een initiatief van kolonel b.d. J.W. de Leeuw, die in zijn toespraak een korte toelichting gaf op de symboliek achter het monument.

Oorlogsslachtoffers

Achternaam Voornamen Geboren Overleden

De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Meer informatie

Locatie
Het monument bevindt zich centraal op het ereveld dat zich bevindt op de top van de Grebbeberg, gelegen aan de Grebbeweg in Rhenen.

Bronnen

Voor meer informatie
Verborgen, niet vergeten, RTV Utrecht, 21 april 2012.
Nederlandse Oorlogsgravenstichting.

Leg een bloem bij dit monument

Klik op onderstaande knop om een digitale bloem bij dit monument te leggen. Je kunt kiezen uit een rode gerbera, een witte roos of een blauwe Iris. Ook is het mogelijk om een persoonlijke boodschap toe te voegen. Nadat het formulier is verstuurd toont de bloem op deze pagina (vergeet niet om de pagina opnieuw te laden). 

Leg een bloem
bloem

R. Cimm

04 mei 2021

R. Cimm

04 mei 2021

Opdat wij nooit vergeten wat de prijs van onze vrijheid is geweest.

bloem

Hulya

05 mei 2020

Hulya

05 mei 2020

-

bloem

Roos

04 mei 2020

Roos

04 mei 2020

Herdenken moeten we blijven doen!

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers


Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht.

Tooltip contents