Naar overzicht
Naar overzicht
  • Het monument
  • Leg een bloem
  • Uw verhaal

Het monument

Vorm en materiaal
De N.H. kerk in Oosterbeek (gemeente Renkum) is gebouwd in romaanse stijl en dateert van rond 900. Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog is de kerk zwaar beschadigd. Na de oorlog is de kerk bijna geheel weer opgebouwd.

Sommige onderdelen van het interieur zijn geschonken door Britse en Poolse veteranen van de 1ste Airborne Divisie, zoals een avondmaaltafel, kandelaars, de preekstoel en het doopvont in de vorm van een parachute. Op het doopvont is een afbeelding van een Pegasus aangebracht.

Bij de kerk in Oosterbeek is naast de lindeboom een bronzen plaquette geplaatst met daarop een tekst in reliëf.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

‘SEPTEMBER 1944
THE BATTLE OF ARNHEM

IN THE THICK OF THE FIGHTING,
WHEN A PATROL OF FIVE
AIRBORNE WARRIORS WAS
STANDING BY THIS LIME TREE,
A MORTAR SHELL HIT THE PLACE
AND KILLED FOUR OF THEM.

ONLY MARK LEAVER SURVIVED.
STAFF SGT. G SQUADRON
GLIDER PILOT REGIMENT
*20.01.1920 †31.10.2000′

Symboliek
De Grieks-mythologische Pegasus (een gevleugeld paard) is het embleem van de Airborne Divisie.

De geschiedenis

De N.H. kerk herinnert de inwoners van Oosterbeek (gemeente Renkum) aan de zware gevechten die hier door verschillende Britse eenheden zijn geleverd. Zij hebben tot het eind van de Slag om Arnhem in de buurt van de N.H. kerk gestreden om de verbinding met de Rijn open te houden, zodat een overtocht mogelijk werd.

De plaquette bij de N.H. kerk in Oosterbeek (gemeente Renkum) is opgericht ter nagedachtenis aan vijf Britse soldaten die onder de linde naast de kerk stonden, toen een Duitse mortiergranaat insloeg. Vier van de vijf soldaten waren op slag dood. Sergeant Mark Leaver overleefde als enige omdat hij achter de boom stond. De linde raakte zwaar beschadigd maar staat er nog altijd.

De N.H. kerk in Oosterbeek is een van de oudste nog bestaande kerken van Nederland. Deze kerk, gebouwd in de romaanse stijl, dateert van rond 900. De kerk lag helemaal aan de rand van de perimeter en diende tijdens de Slag om Arnhem als hospitaal en als post voor de artillerie die de troepen in Arnhem moest ondersteunen. De kerk was een van de laatste steunpunten voor de 1ste Britse Airborne Divisie. Vanuit hier werd nog zoveel mogelijk weerstand geboden om zoveel mogelijk manschappen de mogelijkheid te bieden om zich terug te trekken over de Rijn.

Tijdens de gevechten raakte de kerk zeer zwaar beschadigd. Na de oorlog is de kerk bijna geheel weer opgebouwd. Sommige onderdelen van het interieur zijn geschonken door Britse veteranen, zoals het doopvont in de vorm van een parachute.

Market Garden
De Slag om Arnhem maakte deel uit van operatie ‘Market Garden. Operatie ‘Market Garden’ was een groot offensief van 17 tot 26 september 1944, waarmee de geallieerden vanuit België een bruggenhoofd over de grote rivieren in Nederland wilden veroveren. Luchtlandingstroepen moesten in een bliksemsnelle aanval bruggen in Noord-Brabant en Gelderland veiligstellen. Er werden drie complete divisies gedropt: de 101ste US Airborne Divisie bij Son (ten noorden van Eindhoven) en Veghel, de 82ste US Airborne Divisie bij Grave en Groesbeek (ten oosten van Nijmegen) en de 1ste Britse Airborne Divisie ten westen van Oosterbeek. Later volgde ook nog de landing van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade bij Driel. Vanuit België moest het Britse 30e Corps via de veroverde bruggen oprukken naar het IJsselmeer.

Bij de Amerikaanse luchtlandingstroepen verliep alles vrij goed. De bruggen over de Maas en het Maas-Waalkanaal bij Heumen vielen in hun handen en na harde strijd ook de Waalbrug bij Nijmegen. Ook rondom Eindhoven vielen de bruggen grotendeels in handen van de Amerikaanse para’s.

Maar de Rijnbrug bij Arnhem bleek een brug te ver. Onder leiding van luitenant-kolonel John D. Frost slaagde het 2de bataljon van de 1ste Parachutisten Brigade van de 1ste Airborne Divisie erin om de noordelijke oprit van de oude Rijnbrug te bezetten en deze oprit tijdens de daaropvolgende strijd dagenlang onder controle te houden. De Engelse para’s bij de Rijnbrug en rondom Oosterbeek werden echter verrast door Duitse pantsertroepen en moesten zich met zware verliezen overgeven. De landing van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade bij Driel was te laat om nog van enige hulp te kunnen zijn aan de belegerde Engelse luchtlandingstroepen. Ook de opmars van het 30e corps liep ernstige vertraging op door onder andere aanvallen van in de haast samengestelde Duitse eenheden.

Nadat de Slag om Arnhem werd verloren, is de aanval gestokt. Wel was dankzij de samenwerking van Amerikaanse en Engelse soldaten een deel van Noord-Brabant en Gelderland in geallieerde handen terechtgekomen. Vanuit deze strook vrij gebied van Eindhoven naar Arnhem (‘de Corridor’ genoemd) werd in de maanden daarna de rest van Brabant bevrijd. Tijdens operatie ‘Market Garden’ zijn boven Nederland 35.000 parachutisten gedropt, waarvan circa 11.000 bij Arnhem zijn geland. Slechts 2400 man is het gelukt om na gevechten in Oosterbeek en Arnhem de Rijn terug over te steken naar de Betuwe. De overige soldaten raakten gewond, werden gedood of zijn krijgsgevangen gemaakt. In totaal zijn meer dan 17.000 militairen van de luchtlandings- en grondtroepen gesneuveld, gewond geraakt of vermist. Dit verliescijfer was hoger dan tijdens de invasie in Normandië (D-Day). 

De meeste Amerikaanse militairen zijn herbegraven in Amerika. Britse en Canadese militairen blijven begraven in het land waar zij zijn gesneuveld.

Onthulling
De plaquette bij de Lindeboom werd onthuld op 20 september 2001 door Muriel Leaver, de weduwe van Mark Leaver.

Oorlogsslachtoffers

Er zijn nog geen personen uit de database van de Oorlogsgravenstichting gekoppeld aan dit monument.

De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Meer informatie

Locatie
De N.H. kerk is gelegen aan de Benedendorpseweg 134 te Oosterbeek (gemeente Renkum). De kerk is beperkt open voor bezichtiging. Bij de kerk bevindt zich ook een zuil. De plaquette bevindt zich bij de oude linde naast de N.H. kerk.

Bronnen

  • De heer W.S. Wijnveld;
  • De heer M. F. Hoekstra;
  • In het spoor van Market Garden – Monumenten en gedenktekens Noord-Brabant van Jacq van Eekelen e.a. (Den Dungen, Market Garden Comité, 1998).

Voor meer informatie

Leg een bloem bij dit monument

Klik op onderstaande knop om een digitale bloem bij dit monument te leggen. Je kunt kiezen uit een rode gerbera, een witte roos of een blauwe Iris. Ook is het mogelijk om een persoonlijke boodschap toe te voegen. Nadat het formulier is verstuurd toont de bloem op deze pagina (vergeet niet om de pagina opnieuw te laden). 

Leg een bloem
bloem

1944 Alliance Normandy-Market Garden

05 mei 2021

1944 Alliance Normandy-Market Garden

05 mei 2021

They shall grow not old, as we that are left grow old: Age shall not weary them, nor the years condemn. At the going down of the sun and in the morning We will remember them.

bloem

Selena

04 mei 2021

Selena

04 mei 2021

In memory of our Grandfather, Glider Pilot Mick Walker 1916-1977 Treated for his wounds near here September 1944

bloem

Glider Pilot Regiment Remembered

04 mei 2021

Glider Pilot Regiment Remembered

04 mei 2021

In memory of all the Glider Pilots who fought near here September 1944

bloem

Saskia

04 mei 2021

Saskia

04 mei 2021

Vrijheid is niet vanzelfsprekend!

bloem

Saskia

04 mei 2021

Saskia

04 mei 2021

Vrijheid is niet vanzelfsprekend!

bloem

Saskia

04 mei 2021

Saskia

04 mei 2021

Vrijheid is niet vanzelfsprekend!

bloem

Sas

04 mei 2021

Sas

04 mei 2021

Vrijheid is niet vanzelfsprekend!

bloem

Rina Veldhuysen

04 mei 2021

Rina Veldhuysen

04 mei 2021

Voor alle helden die voor onze vrijheid hebben gevochten.

bloem

Femke Hop

04 mei 2021

Femke Hop

04 mei 2021

Voor ieder die ooit voor ons heeft gevochten voor onze vrijheid!

bloem

Angèle Oppelaar Spier

04 mei 2021

Angèle Oppelaar Spier

04 mei 2021

Herdenken is vooruitkijken

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers


Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst?
Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Tooltip contents