Het monument
Vorm en materiaal
Het Vliegersmonument in Dronten is de propeller van de Britse Lancaster ED 357 van het 12e squadron. Achter de propeller staat een gedenkmuur met een ingemetselde plaquette. Het monument is 2 meter 50 hoog en 2 meter 50 breed. Aan de gedenkmuur zijn twee plaquettes bevestigd: een gouden en een zilveren. Voor het monument is een gedenksteen in de bestrating verwerkt.
Tekst
De tekst op de ingemetselde plaquette luidt:
‘TER NAGEDACHTENIS
AAN DE GESNEUVELDE
GEALLIEERDE VLIEGERS
1940 – 1945’.
De tekst op de gouden plaquette luidt:
‘MAY PEACE PREVAIL ON EARTH’.
De tekst op de zilveren plaquette luidt:
‘MIKE JACKSON BEZOCHT SINDS 1988 DE DODENHERDENKING IN DRONTEN. HIJ ORGANISEERDE VANAF 1995 DE KOMST VAN DE
AIRGUNNERS VANUIT ENGELAND. IN 2007 ONTVING HIJ DE EREPENNING VAN DE GEMEENTE DRONTEN.
HIJ OVERLEED IN 2013. ZIJN AS IS UITGESTROOID BOVEN DE GEMEENTE ALS EERBETOON AAN HEM.’
Hieronder staat een Engelse vertaling van deze tekst.
De tekst op de ingemetselde gedenksteen luidt:
‘VLIEGERSMONUMENT
DIT VLIEGERSMONUMENT IS GEPLAATST TER
HERINNERING AAN DE VELE VLIEGTUIGEN DIE
TIJDENS DE TWEEDE WERELDOORLOG IN HET
IJSSELMEER ZIJN NEERGESTORT. DE PROPELLER
IS AFKOMSTIG VAN EEN LANCASTER ED 357
VAN HET TWAALFDE SQUADRON RAF. SINDS
1965 WORDT HIER JAARLIJKS EEN HERDENKING
GEHOUDEN OP 4 MEI.’
Symboliek
De propeller van de Britse bommenwerper staat symbool voor de talloze vliegtuigen die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter werden neergehaald.
De geschiedenis
Het Vliegersmonument in Dronten is opgericht ter nagedachtenis aan alle geallieerde vliegers die in de Tweede Wereldoorlog zijn omgekomen, waaronder vijf bemanningsleden van de Lancaster ED 357 die in de nacht van 11 op 12 juni 1943 is neergestort in het IJsselmeer.
De namen van de vijf slachtoffers luiden:
Navigator sgt. K. Bowes, radiotelegrafist sgt. D. Campbell, boordmechano sgt. J. Osborne, piloot sgt. D. Thomson en bommenrichter sgt. W. Ward.
Over het IJsselmeer liepen belangrijke vliegroutes van duizenden geallieerde vliegtuigen, die aanvallen uitvoerden op doelen in Duitsland. Naar schatting zijn er boven het IJsselmeer zo’n 120 toestellen verloren gegaan. In de nacht van 11 op 12 juni 1943 vertrok de Lancaster ED 357 van het 12e squadron vanaf de Britse vliegbasis Wickenby naar Duitsland. Het zou de laatste vlucht worden. Op de terugreis van een bombardement op Düsseldorf werd het toestel door een Duitse nachtjager neergeschoten. Vijf van de zeven bemanningsleden kwamen hierbij om het leven.
De Canadese ‘Airgunners’ (boordschutters) E. Sparling en Bill Pingle wisten zich per parachute te redden en werden krijgsgevangen genomen. Zij hebben de oorlog beiden overleefd. In 1962 is de propeller van de verongelukte Lancaster door landbouwkundig opzichter Doornbos teruggevonden in de drooggevallen poldergrond van de gemeente Dronten.
De gemeente Dronten wist in 1980 Bill Pingle (het enige bemanningslid dat toen nog in leven was) op te sporen. De ‘Airgunner’ werd uitgenodigd om datzelfde jaar in Dronten-Zuid zeven straatnamen te onthullen die naar hem en zijn medebemanningsleden vernoemd waren. In het gemeentehuis van Dronten is een van de vergaderkamers ingericht als ‘Airgunners Room’. In deze kamer zijn allemaal attributen en herinneringen ondergebracht die door de Airgunners zijn meegebracht. In 2006 is deze kamer vervangen door een op zichzelf staand monument.
Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1965 door de toenmalige commodore van de Koninklijke Luchtmacht, J.L. Bosch . Het gedenkteken is geadopteerd door de Air Gunners Association uit Engeland. Jaarlijks komt op 4 mei een delegatie van deze vereniging naar Dronten om de herdenking bij te wonen.
Oorlogsslachtoffers
| Achternaam | Voornamen | Geboren | Overleden |
|---|
De Oorlogsgravenstichting heeft een database met namen en verhalen van oorlogsslachtoffers. Veel van deze slachtoffers worden herdacht door middel van een monument. Wilt u ons helpen om de namen en verhalen van slachtoffers te koppelen aan het monument waarop hun naam vermeld staat? Kijk dan op de website van de Oorlogsgravenstichting, ziet u in de database een naam die ook voorkomt op dit monument? Maak dan een account aan en koppel de persoon uit de database aan dit monument. Enkele dagen na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.
Meer informatie
Bron
De rubriek ‘Monumentaal’ van het tijdschrift Checkpoint van april/mei 2003.
Voor meer informatie
- Vrede, je moet erin geloven van Jan Griede, Jan Kuiper en Toine Vos. Uitgave ter gelegenheid van 50 jaar bevrijding (Stichting Peace all over the world, 1995) en afkomstig van de gemeente Dronten;
- www.airgunners.nl.
Compliment voor een oorlogsmonument
Dit monument is genomineerd voor het Compliment voor een oorlogsmonument 2019. Deze aanmoedigingsprijs is georganiseerd in aanloop naar de nationale viering van de bevrijding op 5 mei in Flevoland en is een initiatief van de Provincie Flevoland en het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Omroep Flevoland heeft korte videoportretten van de vijf genomineerden gemaakt. Het portret over dit monument vind je hier.
