4meiOverlay

Iedere dag kan aanleiding zijn om over vrijheid na te denken

Hans Matthijsse, Groningen - Groningen

Een bos als plaats van bezinning. Om over vrijheid na te denken. De tien rechten van het kind staan op stenen gebeiteld. En 30.000 esdoorns symboliseren de Canadese bevrijders. Hans Matthijsse (1931-2009) is voorzitter van de stichting 'Het Bevrijdingsbos Groningen'. Voor Matthijsse symboliseert dit levend monument zijn hoop op een toekomst in vrijheid. Een tijdloze boodschap als een estafettestokje doorgeven aan de volgende generatie. Daar is het hem om te doen.

door Robert Boxem

Goeree-Overflakkee onder water in '44
"Ik heb de oorlog als jongen meegemaakt. Ik woonde op Goeree-Overflakkee. In 1944 werd dit gebied onder water gezet en volgde voor ons gezin evacuatie naar Rotterdam. Daar ben ik de hongerwinter doorgekomen. De voedseldroppings aan het eind van de oorlog hebben op mij grote indruk gemaakt. Ik ben ervan overtuigd dat de oorlogsomstandigheden een stempel op mijn hele leven hebben gedrukt, tot op heden. Honger, chaos, vluchten..., ik kan me zó goed verplaatsen in de situatie van mensen die tegenwoordig in nood zijn."

Tijdloze boodschap als een estafettestokje doorgeven

"Al meer dan vijftien jaar ben ik betrokken bij de 5 mei viering in Groningen. Als comité hebben wij ons er altijd sterk voor gemaakt dat 5 mei ook een dag van bezinning moet zijn. Niet alleen een feestdag. Naar onze mening staan 4 mei, de Dodenherdenking, en 5 mei, Bevrijdingsdag ondeelbaar naast elkaar. Natuurlijk moet je op 4 mei stilstaan bij de mensen die de oorlog niet hebben overleefd. Ik denk dan zelf vaak aan de Canadese soldaten, jonge jongens, die van zover kwamen en hier zijn gesneuveld. Zij hebben hun nek uitgestoken voor onze vrijheid. Op 5 mei willen wij een diepere betekenis overbrengen: wat betekent vrijheid, wat doe je er mee, wat is de waarde van democratie. Dit is een tijdloze boodschap, die wij aan steeds nieuwe generaties willen doorgeven. Als een estafettestokje."

Het Bevrijdingsbos Groningen
"Begin jaren negentig is het idee ontstaan om in Groningen een bos aan te planten ter ere van de Canadese bevrijders. De Stichting 'Het Bevrijdingsbos Groningen' werd opgericht. Door het verkopen van certificaten konden wij meer dan 30.000 bomen aanplanten in een recreatiegebied ten noorden van de stad. Het bos is in 1995 aangeboden aan Canadese veteranen, die hier voor de 50-jarige herdenking van de bevrijding op bezoek waren. Het initiatief is heel enthousiast ontvangen."

Rechten van het kind
"De bomen zullen de komende jaren uitgroeien tot een echt bos. Het is het hele jaar vrij toegankelijk. Dat vind ik een belangrijk punt: stilstaan bij de diepere betekenis van de bevrijding hoeft niet beperkt te blijven tot 4 of 5 mei. Iedere dag kan aanleiding geven om over vrijheid na te denken. Om meer duidelijkheid te geven aan de boodschap zijn in het bos tien stenen uit tien landen geplaatst, met de tien 'Rechten van het Kind', die door de Verenigde Naties zijn vastgelegd. Kinderen hebben recht op een eigen cultuur, op voedsel, op gezondheid, op bescherming tegen kinderarbeid, op vrede, om op te groeien bij hun ouders, op onderwijs, op bescherming tegen geweld, op gelijke kansen, op een eigen mening. Ieder jaar vraagt ons comité een gerenommeerde gastspreker, die ingaat op één van die rechten. Symbolisch wordt na de lezing door schoolkinderen een boom geplant."

Levend monument
"Het bos is bewust 'naamloos' gehouden, er wordt geen reclame gemaakt en er worden geen sponsors genoemd. Af en toe krijgen wij het verzoek om de as van een overleden Canadese veteraan in het bos uit te strooien. Dat geeft weer eens aan hoe zeer ons Bevrijdingsbos in Canada leeft. Ook daar is het enorm gewaardeerd. Je kunt je natuurlijk afvragen wat zin is van herdenken en de betekenis van het vieren van vrijheid. Maar als ik zie met hoeveel enthousiasme er ieder jaar opnieuw wordt meegewerkt met ons comité, dan ben ik daar niet bang voor. Ik denk dat je jaarlijks de aandacht op bevrijdingsdag moet vestigen. Als je de 5 mei viering over gaat slaan, dan verliest het zijn betekenis. De manier van herdenken en vieren zal ongetwijfeld veranderen als mijn generatie er niet meer is. Maar het Bevrijdingsbos zal zijn functie blijven houden. Het is een levend monument."

Iedere dag kan aanleiding zijn om over vrijheid na te denken