Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Onthulling: 9 november 1984
Adopteer dit monument.

Rotterdam, 'De Razzia van Rotterdam' (foto: Gemeente Rotterdam)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument 'De Razzia van Rotterdam' in Rotterdam is een bronzen plaquette.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'HIER WERDEN OP 10 NOVEMBER 1944
DE GEMEENTESECRETARIS EN
ANDEREN BINNENGEDREVEN
DOOR DE DUITSE BEZETTER.
ZIJ VERNAMEN DAT DE JACHT WAS
GEOPEND OP DE GEHELE
MANNELIJKE ROTTERDAMSE BEVOLKING
OM ALS SLAVENARBEIDERS TE
DIENEN. 54.000 MANNEN WERDEN
WEGGEVOERD, HONDERDEN VAN
HEN KEERDEN NOOIT TERUG.
VELE ANDEREN DROEGEN
LEVENSLANG HET LEED MEE VAN
DE RAZZIA VAN ROTTERDAM.

ONTHULD DOOR DE
BURGEMEESTER VAN ROTTERDAM
DR. A. PEPER.
9 NOVEMBER 1984'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument 'De Razzia van Rotterdam' herinnert de inwoners van Rotterdam aan de 54.000 Rotterdamse mannen en jongens die op 10 en 11 november 1944 als dwangarbeider naar Duitsland zijn weggevoerd. Honderden van hen zijn na de bevrijding niet teruggekeerd.

Op 17 september 1944 begonnen de geallieerden met operatie 'Market Garden'. In heel Nederland gingen op dat moment de werkers van de Nederlandse Spoorwegen in staking. Uit vrees dat spoedig anderen ook gehoor zouden geven aan deze verzetsdaad, werd besloten om 600.000 'arbeitsfähige' mannen (van 17 tot en met 40 jaar) uit West-Nederland weg te voeren en in te zetten in de Duitse oorlogsindustrie, die mankracht tekort kwam. Door middel van razzia's zouden de mannen bijeengebracht worden.

In de avond van 9 november 1944 werd Rotterdam door zwaarbewapende Duitse troepen (8.000 man) omsingeld. Alle belangrijke pleinen en bruggen werden bezet en het telefoonverkeer werd afgesloten. Eerst werd de razzia in de buitenwijken uitgevoerd, daarna in het centrum. Het was een goed georganiseerde operatie, waardoor ontsnapping nagenoeg onmogelijk was. Een belangrijke verzamelplaats was het Feyenoordstadion. In de loop van 10, 11 en 12 november 1944 werden naar schatting 50.000 Rotterdamse en Schiedamse mannen weggevoerd. Ongeveer 20.000 gingen te voet, 20.000 in Rijnaken en 10.000 per trein. Van hen werden 10.000 tewerkgesteld in het oosten van Nederland, de rest ging naar 'Arbeitslagers' in Duitsland.

Oprichting
Het gedenkteken is vervaardigd in opdracht van het gemeentebestuur van Rotterdam.

Onthulling
Het monument is onthuld op 9 november 1984 door burgemeester A. Peper.

Locatie
Het monument is bevestigd op de deur naast de vergaderkamer van het college B & W in het stadhuis, gevestigd aan de Coolsingel in Rotterdam.

Bron
Van De Zweth tot Zadkine - Monumenten in Rotterdam die herinneren aan de jaren 1940-1945 van Aad Wagenaar (Rotterdam, Centrum Beeldende Kunst, 1991). ISBN 90-5196-045-X.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht