Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen, Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Dhr. J.M. Schouten (gedenkstenen)
Onthulling: 4 mei 1990
Adopteer dit monument.

Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)
Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)
Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)
Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)
Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)
Achterveld, monument bij de Sint-Jozefkerk (foto: Ad Stegeman)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument bij de Sint-Jozefkerk te Achterveld (gemeente Leusden) bestaat uit een gedenksteen van graniet (Paradiso), een rechthoekige gedenksteen van Engelse kalksteen (Eston) en een zuil van witte natuursteen met twee zwartmarmeren plaquettes.

Teksten
De tekst op de gedenksteen van graniet luidt:

'1940 1945
J.E. v.d. BEDEM C. v. BURGSTEDEN J. ROETHOF-KOLLER
G. v.d. BELT H.T. v. BURGSTEDEN Czn. R.J. TIJMENSEN
E. v.d. BERG Azn. J.H. v. BURGSTEDEN Czn. J. VEERMAN
J. v.d. BERG Azn. M.G. HAK J.H.J. VERHOEF Czn.
W. v.d. BERG Azn. T.A.G. KOOLOOS J.W. VERHOEF Czn.
J. v.d. BERKT E. MEERVELD W. VERHOEF
G.M. BOSMAN J. MEERVELD H. WOUTERS
J. BOSMAN G.J. v. NIMWEGEN M.W. WOUTERS
A. OSSENDRIJVER'.

De tekst op de gedenksteen van kalksteen luidt:

'1E REGIMENT HUZAREN
ZIJ STREDEN VOOR ONZE VRIJHEID
J. v. HEUMEN
J. AANTJES J. v. MELICK
A. JANSSEN H. REIJERSE
P. NIJDAM J. TE SLIGTE
P. RINK C. DE VRIES
A. DE VRIES H. SIMON THOMAS
12 MEI 1940
A. VELEMA 13 MEI 1940
C. ZAAL 15 MEI 1941
A. VREEKEN 16E R.I. 11 MEI 1940
ACHTERVELD 16 MEI 1990
MEDESTRIJDERS 16E REGIMENT INFANTERIE.'

De Engelse tekst op de bovenste plaquette op de zuil luidt:

'CANADIAN SOLDIERS FROM THE
PRINCESS PATRICIA'S LIGHT INFANTRY PREVENTED THE
DESTRUCTION OF THE PARISH CHURCH OF ACHTERVELD
(used as an observation post)
ON 18 APRIL 1945.
WE THANK THESE SOLDIERS WHO
SAVED THE HEART OF OUR VILLAGE.
MAY 9, 2000.'

De Nederlandse tekst op de onderste plaquette op de zuil luidt:

'CANADESE SOLDATEN OVERMEESTERDEN
OP 18 APRIL 1945 ZEVEN DUITSE SOLDATEN DIE
TRACHTTEN DE TOREN [?] TE VERNIETIGEN.
DANK AAN DEZE SOLDATEN DIE HET HART VAN
ONS DORP HEBBEN BEHOUDEN.
9 MEI 2000.'

Wijziging
Oorspronkelijk stond deze steen in het portaal van de Sint-Jozefkerk.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument bij de Sint-Jozefkerk te Achterveld (gemeente Leusden) is opgericht ter nagedachtenis aan de veertien huzaren die op 12 mei 1940 in de strijd tegen de bezetter zijn gesneuveld en ter herinnering aan 25 burgers van de gemeente Stoutenberg die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen. Tevens wordt herdacht dat Canadese militairen van de Princess Patricia's Light Infantery op 18 april 1945 hebben voorkomen dat de kerk van Achterveld werd vernietigd.

Op 12 mei 1940 was de 227ste divisie van de Duitse troepenmacht doorgedrongen op de Veluwe. Vervolgens werden door de bezetter vanuit Barneveld verkenningen uitgevoerd richting Amersfoort. Bij de weg van Terschuur naar Achterveld kwam het 1ste Regiment Huzaren in botsing met de bezetter. In en rondom het dorp werd door verschillende groepen huzaren fel gevochten. Het was een ongelijke strijd, waarbij ongeveer zestig huzaren krijgsgevangen werden gemaakt. Enkele huzaren wisten te ontkomen en hebben de regimentscommandant bereikt.

De namen van de veertien omgekomen huzaren luiden:

Vrijwillig huzaar J. Aantjes (geb. 2-8-1920), wachtmeester Joh. F. van Heumen (geb. 3-1-1907), dienstplichtig huzaar A.P.A. Janssen (geb. 5-9-1914), opperwachtmeester J.H. van Melick (geb. 2-7-1892), dienstplichtig huzaar P. Nijdam (geb. 26-1-1914), wachtmeester H. Reijerse (geb. 12-2-1909), kornet P. Rink (geb. 10-8-1917), reserve 1e luitenant H. Simon Thomas (geb. 12-12-1907), dienstplichtig huzaar J.W. te Sligte (geb. 7-12-1907), ritmeester A.L.F.J. de Vries (geb. 4-10-1900), korporaal C. de Vries (geb. 16-1-1911), dienstplichtig huzaar A. Velema (geb. 3-3-1912), reserve 1e luitenant van het 16e Regiment A. Vreeken (geb. 15-1-1910) en dienstplichtig huzaar C. Zaal (geb. 10-1-1917).

De namen van de 25 omgekomen burgers luiden:

- J. van de Berkt, geboren 6-4-1916, overleden door een ontplofte landmijn op 11-6-1945 te Stoutenburg;
- J.E. van den Bedem, geboren 19-1-1922, overleden door een ontplofte landmijn op 11-6-1945 te Stoutenburg;
- G. van den Belt, geboren 2-6-1917, overleden in het Duitse concentratiekamp Wöbelin in maart 1945;
- J. van den Berg Azn., geboren 17-2-1926, overleden in het concentratiekamp Wöbelin op 4-5-1945;
- W. van den Berg Azn., geboren 15-11-1924, overleden in het concentratiekamp Wöbelin op 14-4-1945;
- E. van den Berg Azn., geboren 22-11-1920, overleden in het concentratiekamp Wöbelin op 17-3-1945;
- G.M. Bosman, geboren 9-1-1941, overleden door een ontplofte landmijn op 24-4-1945 te Achterveld;
- J. Bosman, geboren 17-7-1910, overleden door een ontplofte landmijn op 24-4-1945 te Achterveld;
- C. Van Burgsteden, geboren 31-12-1883, gefusilleerd op 29-12-1944 te Stoutenburg;
- H.Th. van Burgsteden Czn., geboren 1-3-1925, overleden in het concentratiekamp Ludwigslust bij Hamburg op 16-4-1945;
- J.H. van Burgsteden, geboren 27-9-1919, gefusilleerd op 29-12-1944 te Stoutenburg;
- M.G. Hak, geboren 19-8-1929, overleden door een granaatinslag op 22-4-1945 te Achterveld;
- T.A.G. Kooloos, geboren 8-2-1912, overleden aan de gevolgen van een vliegtuigbeschieting op 10-9-1944 te Amersfoort;
- E. Meerveld, geboren 7-12-1932, overleden door ontplofte munitie op 1-7-1945 te Amersfoort;
- J. Meerveld, geboren 2-10-1933, overleden door een granaatinslag op 26-4-1945 te Stoutenburg;
- G.J. van Nimwegen, geboren 13-3-1921, overleden door een bombardement op 17-1-1944 te Beelen in Duitsland;
- A. Ossendrijver, geboren 25-9-1883, overleden op 10-5-1940 te Amersfoort door een hartverlamming na het vernemen van de Duitse inval;
- J. Roethof-Koller, geboren 25-12-1888, overleden aan de gevolgen van een granaatinslag op 21-5-1945 te Amersfoort;
- R.J. Tijmensen, geboren 22-10-1913, overleden op 28-4-1945 te Apeldoorn ten gevolge van een beschieting;
- J. Veerman, geboren 3-8-1900, overleden door verdrinking op 3-5-1945 te Lübeck in Duitsland;
- J.H.J. Verhoef Czn., geboren 7-12-1916, overleden in het Duitse concentratiekamp Heyerhorst op 4-3-1945;
- J.W. Verhoef Czn., geboren 3-3-1919, overleden in het Duitse concentratiekamp Heyerhorst op 7-3-1945;
- W. Verhoef, geboren 7-9-1879, overleden in het Duitse concentratiekamp Neuengamme op 25-12-1944;
- H. Wouters Wzn., geboren 10-10-1935, overleden door ontplofte munitie op 20-6-1945 te Amersfoort.

Oprichting
De gedenksteen voor de veertien huzaren is onthuld op 16 mei 1990, ter gelegenheid van de 50ste herdenking van de meidagen in 1940. De oprichting was een initiatief van de 'Groep Achterveld 1939-1945'. De benodigde gelden zijn bijeen gebracht door de bevolking van Achterveld en oud-infanteristen van het 16e Regiment.

Onthulling
De gedenksteen voor de 25 omgekomen burgers is onthuld op 4 mei 1990.

Locatie
Het monument bevindt zich op het gazon aan de zuidzijde van de Sint-Jozefkerk te Achterveld (gemeente Leusden).

Bronnen

  • Gemeente Leusden;
  • Zichtbaar Verleden - oorlogsmonumenten in de gemeente Leusden van M. Vroon-Roubos (Amersfoort, gemeente Leusden, 1990).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht