Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Ontwerper: Dhr. J.M. Schouten
Onthulling: 7 september 1988
Adopteer dit monument.

Leusden, monument in kasteel 'Stoutenburg' (foto: Ad Stegeman)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in kasteel 'Stoutenburg' in Leusden is een gedenksteen van natuursteen (Bianca del Mare).

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'KASTEEL STOUTENBURG 100 JAAR
16E REGIMENT INFANTERIE 75 JAAR
AANGEBODEN DOOR DE SOLDATEN
1939 MOBILISATIE - OORLOG 1940
VAN HET 16E REG. INFANTERIE
EN HET 6E REG. VELD ARTILLERIE
7 SEPTEMBER 1988'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in kasteel 'Stoutenburg' herinnert de inwoners van Leusden aan de mobilisatie van het Nederlandse leger in 1939 vanwege de toenemende oorlogsdreiging uit het oosten.

Na het mobilisatiebevel van 28 augustus 1939 werd de Hoofdafweerstelling langs het Valleikanaal en de voorposten aan de Schans in Asschat door soldaten betrokken. De legerleiding had de Grebbelinie bij Rhenen als verdedigingszone aangewezen. Soldaten van het 5de, 16e en het 21ste Regiment Infanterie werden hier ingekwartierd bij de bevolking, onder meer in Kasteel Stoutenburg en de omliggende boerderijen.

Ter versterking van de verdedigingslinie werd via het 'kommensysteem' een groot deel van de Gelderse Vallei onder water gezet. De eerste kom die geïnundeerd werd, lag tussen de Asschaterkade en de Roffelaarsekade. Vijftig gezinnen moesten op last van de burgemeester, jhr. J.K.H. de Beaufort, op 15 september 1939 hun huis verlaten. Doordat het veelal om boerderijen ging, werd dit een hele verhuizing. Elk gezin kreeg fl. 20,- huishoudgeld per week en de huur werd vergoed. In november 1939 moesten ook de huizen in Stoutenberg ontruimd worden. Door de strenge winter was ijsvorming op het water ontstaan, waardoor men het waterpeil een halve meter moest laten stijgen. Om die reden werden in februari 1940 nog een aantal gezinnen hun huizen uit gezet.

Oprichting
De gedenksteen werd aangeboden door de soldaten van het 16e Regiment Infanterie en het 6de Regiment Veldartillerie. In 1988 bestond het kasteel 100 jaar en het 16de R.I. 75 jaar.

Onthulling
Het monument is onthuld op 7 september 1988 tijdens een reünie van de oud-strijders, onder leiding van de heer J.M. Schouten.

Locatie
Het monument is ingemetseld links van de hoofdingang van kasteel 'Stoutenburg', gevestigd aan de Stoutenburgerlaan te Leusden.

Bronnen

  • Gemeente Leusden;
  • Zichtbaar Verleden - oorlogsmonumenten in de gemeente Leusden van M. Vroon-Roubos (Amersfoort, gemeente Leusden, 1990).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht