Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Willem Henri Lucas (1962)
Onthulling: 5 november 1995
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2016-2017 geadopteerd door Montessori S.G. Amsterdam.

Amsterdam, '43 Kinderen' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Amsterdam, '43 Kinderen' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Amsterdam, '43 Kinderen' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument '43 Kinderen' in Amsterdam bestaat uit 43 roestvrijstalen platen in tweekleurenzeefdruk. Onder de platen is een roestvrijstalen plaquette met een gedicht bevestigd. De 43 platen zijn bedrukt met afbeeldingen van kinderschoenen, voeten en uitvergrotingen van foto's, gemaakt in de hongerwinter. Op 36 platen is boven de foto een 'luchtblauw' vlak met een uitgespaard gat gedrukt. Onderaan zijn de namen en sterfdata van de slachtoffers aangebracht. Op de overige zeven platen staat boven de foto een blauwe (landings)stip. De platen zijn 45 centimeter hoog en 23 centimeter breed.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'STA EEN OGENBLIK STIL

OP 8 SEPTEMBER 1941 WEGGESTUURD
VAN DEZE SCHOOL,
OP LAST VAN DE BEZETTER,
OMDAT ZE JOODS WAREN.

WEGGEVOERD NAAR VOOR HEN
ONBEKENDE PLAATSEN,
VER VAN HUIS EN HAARD,
OM NIMMER WEER TE KEREN.

NA ONPEILBAAR LIJDEN,
EEN VEELAL GRUWELIJKE DOOD GESTORVEN
TEMIDDEN VAN VELE, VELE ANDEREN.

STA EEN OGENBLIK STIL
EN DENK AAN DE WERELD VAN VERDRIET
DIE ACHTER AL DIE NAMEN SCHUIL GAAT.

GROET HEN DAN IN STILTE
UIT NAAM VAN DE VRIENDEN VAN DESTIJDS
DIE DAARTOE NIET BIJ MACHTE WAREN.'

Symboliek
Elke plaat staat symbool voor een weggevoerd kind. 36 platen vertegenwoordigen kinderen die nooit meer zijn teruggekeerd, zeven platen zijn voor kinderen die de oorlog hebben overleefd. De platen zijn in vijf rijen op chronologische volgorde (datum van verdwijning) op de muur geplaatst. De zeven platen voor de teruggekeerden zijn in specifieke positie binnen het ontstane patroon (op de zes punten en het middelpunt van de davidster) gezet. Het ontstane patroon en de ritmiek refereren aan 'telborden', maar ook aan 'spelen op het schoolplein'.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument '43 Kinderen' in Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan de deportatie van 43 joodse leerlingen van het Amstellyceum naar concentratiekampen in Polen en Duitsland. Maar zeven van hen hebben de Tweede Wereldoorlog overleefd.

De namen en sterfdata van de 36 slachtoffers luiden:

Alexander Tobias Content (11-8-1942), Abraham de Leeuw (14-8-1942), Willy Barzelaij (24-9-1942), Levie van den Berg (30-9-1942), Martijn Aron Blauw (30-9-1942), Meijer Blokjesman (30-9-1942), Samuel Leo Peekel (30-9-1942), Maurits Rodrigues (30-9-1942), Mozes Schelvis (30-9-1942), Israël Sealtiel (30-9-1942), Bernard Isaac van Wesel (30-9-1942), Henriëtte Schaap (13-11-1942), Benedictus Lever (25-1-1943), Simon Swaab (25-1-1943), Leman Wegloop ( 31-1-1943), Emanuel Bonewit (2-4-1943), Betsy Finsij (9-4-1943), Dorus Appelboom (7-5-1943), Asser Witteboom (21-5-1943), Henri Arthur Frenkel (28-5-1943), Jacob Woudhuysen (28-5-1943), Emille Richard Heertje (4-6-1943), Salomon Tabak (4-6-1943), Jacob Dorus de Vries (2-7-1943), Dina Abram (9-7-1943), Alexander Braadbaart (9-7-1943), Jack Hondsregt (16-7-1943), Alfred Peekel (16-7-1943), Abraham Spier (16-7-1943), Harry Wurms (16-7-1943), Hertogina Sophia Turfkruijer (27-8-1943), Hijman van Dam (31-8-1943), Hartog Cohen (31-12-1943), Benjamin Herman Gans (28-2-1944), Philip Gans (7-2-1945) en Marianne Polak (2-8-1945).

Onthulling
Het monument is onthuld op 5 november 1995.

Locatie
Het monument is bevestigd op een muur op het schoolplein van het Amstellyceum aan de Mauritskade in Amsterdam.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Christine Karstens | 23 april 2019

Mijn moeder (1927-2015) heeft in dit gebouw op school gezeten, waar toen de 'Derde HBS met vijfjarige cursus B' was gevestigd. Al vrij snel werd de school uit dit gebouw verdrongen door de Duitsers, en zaten ze o.m. in het gebouw van het Vossiusgymnasium. (https://archief.amsterdam/inventarissen/overzicht/30012.nl.html).
Ze vertelde dat de meeste jongens al vrij snel onderdoken om niet te hoeven werken in Duitsland, waar ze het niet over had waren de Joodse leerlingen die zijn gedeporteerd. Dat dit gebeurde, wist ze overigens maar al te goed: ze woonde in Betondorp, en veel van haar speelkameraadjes zijn weggehaald om nooit meer terug te komen. Naarmate ze ouder werd, bleek hoe moeilijk ze het daarmee had. Het gebouw op de Mauritskade en het verloren gaan van zoveel jonge Joodse mensen beschouw ik als een deel van de erfenis van mijn moeder. Het bestaan van dit monument als maakt dit tastbaar en dat doet mij, als lid van de 'tweede generatie' dan ook goed.

Leg een bloem bij dit monument

In verband met het coronavirus wordt het aangeraden om thuis te blijven. Om u toch de mogelijkheid te geven bloemen te leggen bij het monument in uw buurt kunt u dat via deze website doen.

Bloemen

Francine Heijmans | 5 mei 2020

Onvoorstelbaar en nooit te begrijpen.

Jasper | 4 mei 2020

Ik ben er stil van en ben dankbaar voor onze vrijheid

Marjolein | 4 mei 2020

Zomaar weggerukt uit hun leefwereld, alleen vanwege hun joodszijn... Zo intens triest. Opdat we nooit zullen vergeten hoe het wegzetten van een bevolkingsgroep mensen tot barbaren kan maken, die kinderen zoiets aan kunnen doen...

Liesbeth | 4 mei 2020

Een leven weggenomen maar in elk geval vandaag niet vergeten.

Claire Anderson | 4 mei 2020

We will never forget you

Anja Gosman | 4 mei 2020

Lieve kinderen, niet begrijpend waarom.........

| 4 mei 2020

Vrijheid is een groot goed en niet vanzelfsprekend. Mijn gedachten zijn bij alle kinderen die niet in vrijheid kunnen opgroeien.

Sara Groenewegen | 4 mei 2020

Pauline | 4 mei 2020

Onwetend, onschuldig, het overkwam deze kinderen

Ymke | 3 mei 2020

Laat kinderen nooit meer de dupe zijn van machtstrijden en gruwelijkheden. -Let us never forget-

Ayse Tuna-Gelmez | 2 mei 2020

Dit mag zich niet meer herhalen. Rust zacht lieve kinderen. Vrijheid altijd!

CU | 29 april 2020

Lenneke en Roel | 28 april 2020

75 jaar vrijheid voor alle kinferen in het besef dat dicriminatie altijd op de loer ligt. Koester de kinderen en koester de vrijheid.

Els Cordes | 28 april 2020

Nog steeds niet te begrijpen dat we dit hebben laten gebeuren.