Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Onthulling: 12 april 1994
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door PCBS Margriet.

Ermelo, monument op 's Heeren Loo-Lozenoord (foto: Peter van der Velde)
Ermelo, monument op 's Heeren Loo-Lozenoord (foto: Peter van der Velde)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument op 's Heeren Loo-Lozenoord in Ermelo is een gedenksteen, vervaardigd uit bruinrode natuursteen.

Tekst
De tekst op de steen luidt:

'OPDAT WIJ NIET VERGETEN.'

Hieronder zijn de namen van twaalf joodse oorlogsslachtoffers aangebracht.

Digitaal Joods Monument
De joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument op 's Heeren Loo-Lozenoord in Ermelo is opgericht ter nagedachtenis aan twaalf joodse verstandelijk gehandicapte bewoners van de instelling die op 10 april 1943 door de bezetter werden gedeporteerd naar het doorgangskamp Westerbork en van daaruit drie dagen later op transport werden gezet naar het concentratiekamp Sobibor.

In Sobibor werden zij direct na aankomst vergast. De gedenksteen is tevens opgedragen aan Kees Langendonk. Deze bewoner van 's Heeren Loo-Lozenoord werd in januari 1945 doodgeschoten toen hij in 'Sperzeit' buiten het terrein van de leefgemeenschap liep. Het was verboden om na zonsondergang buiten te zijn.

De namen van de twaalf joodse slachtoffers luiden:

Rosa Blitz (40 jaar), Willem Eijsman (36 jaar), Herman A. Gosschalk (20 jaar), Frederica Lopes Cardozo (45 jaar), Benedictus Reindorp (33 jaar), Abraham Samson (28 jaar), Anna van der Sluis (22 jaar), Anna Rozina Smeer (42 jaar), Samuel Smeer (37 jaar), Michiel Swaalep (41 jaar), Sara Verduin (38 jaar) en Anna M. van der Wiek (31 jaar).

De slachtoffers verbleven destijds als onderduikers in de paviljoenen op zolders en in de kolenkelders. Een dertiende bewoner, Jaap Cohen, ontsnapte aan de deportatie door zich lange tijd te verstoppen in een klerenkast.

Oprichting
De totstandkoming van het gedenkteken was een initiatief van Anton Zijlstra en Geert Dijkstra. Zij zijn twee bewoners van 's Heeren Loo-Lozenoord en waren in de instelling aanwezig toen de joodse mensen werden opgepakt. De gedenksteen is betaald uit legaten.

Onthulling
Het monument is onthuld op 12 april 1994 door Anton Zijlstra en Geert Dijkstra.

Locatie
Het monument is geplaatst voor het Heerenhuus op 's Heeren Loo-Lozenoord, in het verlengde van de Rozenlaan te Ermelo.

Bronnen

  • De heer P. van der Velde;
  • Gemeente Ermelo;
  • Veluws Dagblad van 13 april 1994.
Voor meer informatie
Herlevend Verleden, over 100 jaar 's Heeren Loo-Lozenoord (1991).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht