Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Ontwerper: J. Groenestein
Adopteer dit monument.

Grou, gedenkraam in het gemeentehuis (foto: Verzetsmuseum Friesland)

Het monument

Vorm en materiaal
Het gedenkraam in het gemeentehuis te Grou (Grouw) (gemeente Leeuwarden) is een glasschildering. Op het raam is een afbeelding te zien van een mannenfiguur die vogels vrijlaat.

Tekst
De tekst op het gedenkraam luidt:

'IN DIT GEBOUW WERKTE VANAF 1 AUGUSTUS 1934
BURGEMEESTER JHR. MR. P.M. VAN BAERDT VAN SMINIA
TOT HIJ HIER OP 5 MEI 1944
DOOR DE BEZETTERS WERD GEARRESTEERD.'

Symboliek
De vrijgelaten vogels symboliseren zowel de vrijlating van een verzetsman als het bevrijdde Nederland. De afgebeelde persoon staat symbool voor het verzet.

Wijziging
Het gedenkraam bevond zich oorspronkelijk in het gemeentehuis van Utingeradeel te Akkrum. In verband met de gemeentelijke herindeling van de provincie Friesland, werden de gemeenten Utingeradeel, Idaarderadeel en Rauwerderhem samengevoegd tot de gemeente Boarnsterhim. Het gedenkraam is toen verplaatst naar het nieuwe gemeentehuis in Grou.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het gedenkraam in het gemeentehuis te Grou (gemeente Leeuwarden) is opgericht ter nagedachtenis aan burgemeester jhr. mr. P.M. van Baerdt van Sminia, burgemeester van Utingeradeel en voorzitter van de veenpolder 'De Deelen' van 18 september 1935 tot 15 april 1945, die op 5 mei 1944 door de bezetter werd gearresteerd omdat hij een verzetsstrijder had vrijgelaten.

Jhr. mr. P.M. van Baerdt van Sminia werd geboren op 27 maart 1901 in Leeuwarden. Tijdens de bezetting heeft hij een gevangene uit een cel in het gemeentehuis bevrijd. De gevangene, de heer Sjerp de Vries, was destijds opzichter van gemeentewerken van Utingeradeel. Hij maakte echter ook deel uit van een verzetsgroep en was goed op de hoogte van de ondergrondse activiteiten in de gemeente. Voor de burgemeester was dit de reden om hem te bevrijden. Na de bevrijding had Van Baerdt van Sminia ook de mogelijkheid om te vluchten, maar hij deed dit niet om anderen niet in gevaar te brengen. Uiteindelijk werd het verraden door veldwachter-conciërge Pieter Bergsma op 5 mei 1944 gearresteerd. Het verzet wilde een bevrijdingspoging ondernemen, maar dit aanbod wees de burgemeester van de hand. Hij stierf op 15 april 1945 te Sandborstel (Duitsland).

Locatie
Het gedenkraam bevindt zich in het gemeentehuis, gevestigd aan de J.W. de Visserwei in Grou (gemeente Leeuwarden).

Bron
Verzetsmuseum Friesland.

Voor meer informatie
Tekens aan de weg - Tekens aan de wand van C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht