Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Onthulling: 1946
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Het Schateiland.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Basisschool de Ridderslag.

Gouda, monument voor Toon Pille (foto: Gemeente Gouda)
Gouda, monument voor Toon Pille (foto: Gemeente Gouda)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor Toon Pille in Gouda is een herdenkingskruis, uitgevoerd in hout.

Tekst
De tekst op het kruis luidt:

'HIER VIEL OP 30-9-44 IN DIENST VAN ZIJN
VADERLAND TOON PILLE OUD 23 JAAR.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor Toon Pille herinnert de inwoners van Gouda aan alle verzetsmensen uit de stad die in de strijd tegen de bezetter zijn omgekomen, en in het bijzonder aan verzetsman Toon Pille uit Waddinxveen.

Anthonie Hendrikus Pille werd geboren op 18 augustus 1921. Toen de oorlog uitbrak, sloot Pille zich via de Jongerenvereniging van de Gereformeerde Kerk aan bij het verzet. Hij hield zich vooral bezig met het boodschappen doorgeven aan andere verzetsmensen en aan onderduikers.

In de ochtend van 29 september 1944 heeft Pille een lijst met namen van onderduikers naar het verzet in Bleiswijk gebracht. Kort daarop vroeg de SS'er Balvert, ook wel 'de schrik van Gouda genoemd, in Waddinxveen naar Pille. Een 11-jarig meisje probeerde Pille tevergeefs te waarschuwen. In de werkplaats van Van der Oest werd Pille samen met twee vrienden aangehouden. De arrestanten werden naar het brugbedieningshuisje van de Waddinxveense hefbrug gebracht, waar zij werden ondervraagd. De twee jongens mochten weer weg, maar Pille werd overgebracht naar het bureau van de Sicherheitsdienst in Gouda.

Op 30 september 1944 hoorde een spoorwegwachter een woordenwisseling en schoten. Later vonden enkele mannen het met negen kogels doorboorde lichaam van Toon Pille.

Oprichting
Na de bevrijding plaatsten een aantal verzetsvrienden een herdenkingskruis op de plaats waar Pille overleed.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1946.

Locatie
Het monument was oorspronkelijk geplaatst aan de Burg. Jamessingel, tegenover het station in Gouda. Op dit moment is het, in verband met de verlegging van de Burg. Jamessingel, tijdelijk geplaatst op de groenstrook nabij de kruising Ridder van Catsweg/Albert Plesmanplein. Na de wegverlegging wordt het monument in gemoderniseerde vorm weer teruggeplaatst op zijn oorspronkelijke locatie.

Bronnen

  • Artikel Omdat het nog niet overal vrede is..., gepubliceerd in Tidinge van Die Goude, het mededelingenblad van de Oudheidkundige Kring Die Goude (2001). ISBN: 0168 – 0498;
  • Krantenartikel in het Groene Hart van 26 april 2007.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht