Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen, Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Ontwerper: Willem Johannes Valk (beeldhouwer), A. Goodijk (architect)
Onthulling: 4 mei 1948
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door OBS De Beuk.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Prot. Chr. Basisschool De Paedwizer .

Sint-Nicolaasga, herdenkingsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Sint-Nicolaasga, herdenkingsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het herdenkingsmonument in Sint-Nicolaasga (gemeente de Fryske Marren) is een gedenkzuil, bekroond met een ornament.

Teksten
De tekst op de voorzijde luidt:

'IT SIED FAN
JUSTER IS DE
FRUCHT FAN
MOARN


19.IX.'44
J. GAASTRA
B. JULIUS
J. PRINS'.

De tekst op de linkerzijde luidt:

'†
17.III.'45
A. KOOPMAN
J. HORNSTRA
H. BROUWER
T. KUURSTRA
J. BOERSMA'.

De tekst op de rechterzijde luidt:

'†
17.III.'45
R. KNOL
W. HOF
Y. YNTEMA
D. DE RUITER
S. DE RUITER'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het herdenkingsmonument in Sint-Nicolaasga (gemeente de Fryske Marren) is opgericht ter nagedachtenis aan de oorlogsslachtoffers uit de gemeente en de mensen die tijdens de bezettingsjaren op het grondgebied van Doniawerstal om het leven zijn gekomen.

Op 17 september 1944, de dag waarop de geallieerde luchtlandingstroepen in het kader van operatie 'Market Garden' bij Arnhem en Nijmegen werden neergelaten om een overgang over de grote rivieren te forceren, werd aan het spoor- en tramwegpersoneel order gegeven om in staking te gaan. Op 18 september reed er nog een tram bij Sint-Nicolaasga in de richting van Lemmer. De plaatselijke Knokploeg greep in. De passagiers moesten uitstappen en de vuren werden gedoofd. Het personeel kreeg te horen dat ze voorlopig wel met vakantie konden gaan. Dit voorval werd door de bezetter hoog opgenomen en als represaille werden op 19 september, de dag waarop de landelijke staking volledig was, bij Sint-Nicolaasga drie verzetsmensen geëxecuteerd, te weten: Jacobus Gaastra, Berend Julius en Johannes Prins.

Op 17 maart 1945 heeft de bezetter op het erf van een boerderij in Doniaga tien politieke gevangenen uit de Heerenveense gevangenis Crackstate gefusilleerd, te weten: Albert Koopman, Jeen Hornstra, Hotze Brouwer, Thomas Kuurstra, Jelle Boersma, Roelof Knol, Wiepke Hof, Yde Yntema, Dirk de Ruiter en Siebe de Ruiter.

Onthulling
Het monument is onthuld op 4 mei 1948.

Locatie
Het monument is geplaatst in het plantsoen bij het R.K. bejaardenhuis in Sint-Nicolaasga (gemeente de Fryske Marren).

Bronnen

  • Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl;
  • Tekens aan de weg - Tekens aan de wand, C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht