Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Ontwerper: Cephas S. Stauthamer (1899-1983)
Onthulling: 3 mei 1950
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door PCBS De Voorhof.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door C.S.G. Oosterlicht College.

Vianen, oorlogsmonument (foto: René en Peter van der Krogt)
Vianen, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Vianen, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Vianen, oorlogsmonument (foto: Gemeente Vianen)
Vianen, oorlogsmonument (foto: Gemeente Vianen)
Vianen, oorlogsmonument (foto: René en Peter van der Krogt)
Vianen, oorlogsmonument (foto: René en Peter van der Krogt)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Vianen is een bronzen beeld van een knielende vrouwenfiguur. Het beeld is geplaatst op een natuurstenen, zuilvormige, tapsaflopende sokkel. Hierop is een hardstenen gegraveerde plaquette aangebracht. De sokkel is (aan de bovenzijde gemeten) 142 centimeter hoog, 60 centimeter breed en 68 centimeter diep. De sculptuur is 120 centimeter hoog, 63 centimeter breed en 68 centimeter diep.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'1940 - 1945
H.H. VAN DEN BRINK
H.G. SCHRAM
P.L. VERHOEF
G. VAN EIJK.'

Symboliek
De bronzen vrouw legt half knielend de eed van trouw aan haar vaderland af. Aan de basis van dit monument ligt een regel uit het 'Wilhelmus': 'Den Vaderland getrouwe, blijf ik tot in den dood.'

De sculptuur is aan de onderzijde van de rechtervoet gesigneerd door beeldhouwer Cephas Stauthamer.

Restauratie
In 1992 is de plaquette op het monument vernieuwd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument in Vianen is opgericht ter nagedachtenis aan vier medeburgers die tijdens Tweede Wereldoorlog in de strijd tegen de bezetter zijn omgekomen.

De namen van de vier slachtoffers luiden:

H.H. van den Brink, G. van Eijk, H.G. Schram en P.L. Verhoef.

Hendrik van den Brink was de leider van het verzet in de Krimpenerwaard en Vianen en omgeving. Hij werkte ook onder het alias ‘Paul van Vianen’. Van den Brink werd gearresteerd door de bezetter en wist te ontsnappen. Tijdens zijn vlucht op 15 januari 1945 werd hij echter doodgeschoten door de bezetter in de tuin van de Blauwpoort te Vianen. Hendrik van den Brink was 45 jaar.

Hermanus Schram was rayonleider van de ondergrondse in Den Haag. Hij was ook werkzaam onder het alias ‘Cobbenhagen’. Hermanus Schram werd verraden en op 7 oktober 1944 op 22-jarige leeftijd te Rijswijk gefusilleerd door de bezetter.

Pleun Verhoef was luitenant bij het Bureau Bijzondere Opdrachten in Londen. Tijdens zijn eerste spionageopdracht werd zijn vliegtuig boven het IJsselmeer neergeschoten op 6 juli 1944. Pleun Verhoef overleed op 24 jarige leeftijd.

Gerrit van Eijk was stuurman bij de koopvaardij op S.S. "De Weert". Van Eijk kwam op 1 juli 1944 op 30-jarige leeftijd na een torpedoaanval om het leven in de Straat van Mozambique.

Oprichting
De oprichting van het monument was een initiatief van het Comité Oorlogsherdenkingsmonument Vianen en is bekostigd met giften uit de bevolking.

Onthulling
Het monument is onthuld op 3 mei 1950.

Na de onthulling is het monument in eigendom overgedragen aan de gemeente Vianen, die zorg draagt voor het onderhoud.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de Buitenlandpoort tegenover huisnummer 20 te Vianen.

Bronnen

  • Gemeente Vianen;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940|1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3;
  • “Ik zag nooit schooner plek als Vianen aan de Lek”; Wandeling in en rond de historische binnenstad van Vianen. (Vianen, 2006).Verkrijgbaar bij het V.V.V.-kantoor te Vianen, Voorstraat 97, 4132 AP Vianen;
  • De Vijfheerenlanden, Nieuws- en Advertentieblad voor Vianen en Omstreken, Jaargang 96, nr. 18, Zaterdag 6 mei 1950;
  • Mens & Dier in Steen & Brons door Peter en René van der Krogt.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

M. Jongbloed en A. Mossink | 22 april 2018

VIANEN • De leerlingen van groep 7 en 8 van De Voorhof in Vianen hebben donderdag 19 april 2018 een herdenking gehouden bij het oorlogsmonument van Vianen.

Dit als afsluiting van het IPC-project 'de tijd van de wereldoorlogen'. Groepsdoorbrekend hebben de kinderen aan dit onderwerp gewerkt. Via het project 4 en 5 mei is het monument voor één jaar geadopteerd.

Tijdens de herdenking hebben kinderen zelf geschreven gedichten voorgedragen. De heer Kastelein, die zelf de oorlog bewust heeft meegemaakt, heeft zijn verhaal met de leerlingen en aanwezigen gedeeld. Dit maakte diepe indruk. Het is heel bijzonder dit te mogen horen uit eerste hand.

Terwijl de zon volop scheen werd er in de twee minuten stilte bewust stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Deze herdenking is georganiseerd opdat er niet vergeten mag worden wat er is gebeurd en dit juist met de kinderen van nu gedeeld moet worden.