Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Onthulling: 1954
Adopteer dit monument.

Middelburg, 'Joods monument' (foto: Theo Snijders)
Middelburg, 'Joods monument' (foto: Theo Snijders)
Middelburg, 'Joods monument' (foto: Theo Snijders)
Middelburg, 'Joods monument' (foto: Theo Snijders)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Joods monument' in Middelburg bestaat uit een betonnen zuil, geflankeerd door twee grote plaquettes. De zuil wordt bekroond door een davidster.

Tekst
De tekst op de linker plaat luidt:

'TER GEDACHTENIS AAN HEN, WIER NAMEN HIER ZIJN VERMELD,
DE JODEN VAN ZEELAND, KINDEREN VAN ONS VOLK,
DIE IN DE JAREN 1940 - 1945 DOOR DE VIJAND
MEDOGENLOOS WEGGERUKT EN OMGEBRACHT WERDEN,
OMDAT ZIJ WAREN VAN JOODSE STAM.
MOGEN HUN ZIELEN RUSTEN IN DES ALMACHTIGEN SCHADUW.

De tekst op de rechter plaat is in het Hebreeuws.

Onder deze teksten zijn de namen van 72 joodse slachtoffers aangebracht.

Digitaal Joods Monument
Een aantal joodse oorlogsslachtoffers dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Joods monument' in Middelburg is opgericht ter nagedachtenis aan de 72 Zeeuwse joden die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en in concentratiekampen zijn omgebracht.

De namen van de 72 slachtoffers luiden:

H. Alberg, S. Alberg-Alberge, E. Barkelau, L.M. Barkelau, S. Barkelau-Meijer, B. Boasson, B. Boasson-Sanders, H. Boasson, M.H. Boasson, H. Brokmeier-Duveen, A. Canes, J. Cohen, S. Cohen, A. Cracau, D. Cracau, D. Cracau, E. Cracau-Frank, M. Cracau-Kesner, S .Cracau-Ephraim, A. van Dam, H. van Dam-Polak, P.J. van Dam, M. Fischer, I. Fonteijn, J. Fonteijn-Koppel, L. Frank, M. Frank, S.L. Frank, R. de la Fuente-Cracau, E. Gokkes, G. Gokkes-Keizer, B. Gokkes, I.P.J. de Groot, H. Heertje, E. Heertje-Schoolmeester, D. Hiegenlich, J. Hiegenlich-De Metz, L. Hiegenlich, R. Hiegenlich, S. Hiegenlich, S. Hiegenlich-Roozendaal, H. Hofmann-Wolff, E. Jesaijes-Braasem, L. Leijdesdorff, S. Leijdesdorff, R.L. Leijdesdorff-van Os, L. Marcus, M. Nathan, L. Polak, S. Polak, S. Polak-Braasem, A. Prins, C. Prins, C.M. Prins, S. Prins-Menist, E. Swaalep, J.M. Taijtelbaum, B. Taijtelbaum-Levie, H. Vriesman, L.B. Vriesman, R.B. Vriesman-van Wittene, A. (Aaron) Walg, A. (Abraham) Walg, J. Walg, M. Walg, V. Walg, B. van Wittene-Braasem, E. Walg-Cracau, L. Zwartverwer en M. Zwartverwer-Ziff.

Op het monument staat de familienaam Hiegenlich ten onrechte vermeld als 'Hiegentlich'.

43 van de slachtoffers kwamen uit Middelburg, de overigen waren afkomstig uit Veere, Vlissingen, Goes, Terneuzen en van Schouwen-Duiveland. De joodse gemeenschap in Zeeland is nooit groot geweest. Volgens de volkstelling van 1809 woonden er in de Nederlandse provincie 286 joden. In 1849 werd het hoogste aantal bereikt, te weten 710 personen. Volgens de telling van de bezetter in 1941 woonden er in Zeeland 170 Nederlandse en vier buitenlandse joden, terwijl er 120 personen met één of twee joodse grootouders waren. Middelburg telde de meeste joodse inwoners (ongeveer 80). Een aantal van hen nam vooraanstaande plaatsen in de samenleving in, zoals de Middelburgse wethouder Marc Herman Boasson, die in 1940 moest aftreden. Op 24 maart 1942 werden alle joodse inwoners van Zeeland gedwongen de provincie te verlaten om in Amsterdam de deportatie naar de concentratiekampen af te wachten.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1954.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Joodse begraafplaats, gelegen aan de Walensingel te Middelburg.

Bronnen

  • Van obelisk tot oorlogsgraf - Kleine monumenten en ornamenten in Zeeland, deel 2 van Jan J.B. Kuipers en Peter Sijnke (Provincie Zeeland, oktober 2002). ISBN: 90-71565-70-x;
  • Sta een ogenblik stil... Monumentenboek 1940/1945 van Wim Ramaker en Ben van Bohemen. (Kampen, Uitgeversmaatschappij J.H. Kok Matrijs, 1980). ISBN 90 242 0185 3.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Catelène Thienpont | 14 september 2017

Ik heb via het Holocaust Namen Monument, Clara Prins geadopteerd. Zodat ook zij niet vergeten wordt.