Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: J.G. de Groot (11-03-1943)
Onthulling: 11 april 1995
Adopteer dit monument.

Harderwijk, monument aan de voormalige synagoge (foto: Lammert Postma)
Harderwijk, monument aan de voormalige synagoge (foto: Steven Lindeboom)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument aan de voormalige synagoge te Harderwijk is een plaquette van gepolijst gespikkeld wit graniet. De rechthoekige plaquette heeft een uitgeslagen bres. Op de plaquette zijn gedenkplaten van gepolijst Impala-graniet bevestigd. De plaquette is 75 centimeter hoog en 2 meter breed.

Teksten
Op de plaquette is een Hebreeuwse tekst aangebracht. De vertaling luidt:

'MOGEN HUN ZIELEN
GEBUNDELD WORDEN
IN DE BUNDEL
VAN HET EEUWIGE LEVEN.'

De gedenkplaten bevatten de namen van eenentwintig joodse oorlogsslachtoffers.

De plaquette is een zogeheten zustermonument van de gedenksteen op begraafplaats 'Oostergaarde'. De gedenksteen en plaquette vormen een twee-eenheid. Beide eenheden zijn met elkaar verbonden door de tekst:

'DE NAMEN VAN ONZE
JOODSE MEDEBURGERS
ZIJN VERMELD OP HET GEBOUW
DAT TOT IN DE OORLOG
ALS SYNAGOGE FUNGEERDE'.

Symboliek
Het gat in de plaquette staat symbool voor het 'inslag-effect' dat de Tweede Wereldoorlog op de Harderwijkse samenleving heeft gehad.

Digitaal Joods Monument
De joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument aan de voormalige synagoge is opgericht ter nagedachtenis aan eenentwintig joodse medeburgers die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de bezetter zijn gedeporteerd en in concentratiekampen zijn omgebracht.

De namen van de van 21 slachtoffers luiden:

D. Braunberger, D. Braunberger-Mozes, A. Härtz, G. Härtz-van der Hoeden, Jetje Härtz, A. Härtz, H. Härtz, F. Härtz, L. Härtz, M.S. Heilbut, M. de Jong-Mozes, E. de Lange, G. de Lange- Vleesblok, S. Philips-Kussel, B.B. Philips, F.M. Philips, S.G. Vischschraper, H. Zwart, W. Zwart- Kretschmann, A.W. Zwart en L. Th. Zwart.

Oprichting
De oprichting was een initiatief van oud-verzetsleden en de plaatselijke bevolking.

Onthulling
Het monument is onthuld op 11 april 1995 door oud-burgemeester J.G. de Groot.

Locatie
De gedenkplaat is aangebracht aan de muur van de voormalige synagoge, gevestigd aan de Kleine Marktstraat te Harderwijk.

Bron
Gemeente Harderwijk.

Voor meer informatie

  • www.harderwijk.nl;
  • De gemeente Harderwijk heeft een publicatie uitgegeven, waarin de namen van de Hardewijkse oorlogsslachtoffers en een overzicht van de gebeurtenissen waarbij zij om het leven zijn gekomen staan. Ook de symboliek van het monument wordt er in toegelicht. Verder wordt aandacht geschonken aan de geallieerde vliegers die in Harderwijk begraven liggen.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht