Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Verzet Nederland
Ontwerper: W. Wiemers
Onthulling: 5 mei 1954
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door OBS Prinses Irene.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door CBS De Akker.
Dit monument is in schooljaar 2016-2017 geadopteerd door CBS De Sprengel.
Dit monument is in schooljaar 2018-2019 geadopteerd door OBS Den Velde.

Gramsbergen, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Gramsbergen, oorlogsmonument (foto: B. van Bohemen / NIOD)
Gramsbergen, graf van o.a. Albert Jan Kappert en Roelof Zweers (foto: Rob Kreukniet)

Het monument

Vorm en materiaal
Het oorlogsmonument in Gramsbregen (gemeente Hardenberg) is een licht gebogen bakstenen gedenkmuur, waaraan een groene houten bank is bevestigd. Aan de linkerzijde van de gedenkmuur is een wit natuurstenen plaquette bevestigd. Links boven de plaquette is het heraldische wapen van Gramsbergen afgebeeld, rechts een onbekend wapen.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'TER NAGEDACHTENIS AAN EN TER ERE VAN
DE BURGERS VAN GRAMSBERGEN DIE IN
DE TWEEDE WERELDOORLOG (1940-1945)
VOOR HET VADERLAND ZIJN GEVALLEN

MR. S.W.A. BARON VAN VOERST VAN LYNDEN
BURGERMEESTER VAN GRAMSBERGEN
G. ENGBERTS, J.M. JANSEN,
A. GROENWOUD, A.J. KAPPERT,
J. HULER, D.J. RUNDERVOORT,
R. ZWEERS'.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Achternaam Voornamen Geboren Overleden
Egberts Gerrit 19-05-1913 04-04-1945

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het oorlogsmonument te Gramsbergen (gemeente Hardenberg) is opgericht ter nagedachtenis aan de oud-burgemeester van Gramsbergen en zeven Gramsbergse oorlogslachtoffers.

De namen van de acht slachtoffers luiden: S.W.A. Baron van Voerst van Lynden, G. Engberts, J.M. Jansen, A. Groenwoud, A.J. Kappert, J. Huler, R. Zweers en D.J. Rundervoort.

Samuel Willem Alexander Baron van Voerst van Lynden, die in de zomer van 1939 was benoemd tot burgemeester van Gramsbergen, kwam tijdens de oorlog waarschijnlijk om het leven nadat hij was opgepakt voor verzetsdaden.

Samen met zijn vrouw jonkvrouwe Johanna de Beaufort bood Van Voerst van Lynden op hun landgoed de Groote Scheere te Holthone onderdak aan vluchtelingen, verzetsstrijders en gevluchte krijgegevangenen van de Duitsers. Van Voerst van Lynden was eveneens districtscommandant van de Ordedienst (later Binnenlandse Strijdkrachten).

In het najaar van 1943 werd hij voor het eerst opgepakt in verband met zijn verzetswerk en werd hij voor zes weken opgesloten in het Oranjehotel te Scheveningen. Op 4 januari 1945 werd hij door Nederlandse SS opgepakt en naar Assen vervoerd. Op 16 maart werd hij van daaruit op transport gesteld naar het concentratiekampNeuengamme. Sommige bronnen melden dat hij op 26 of 27 maart opnieuw op transport werd gesteld naar een onbekende bestemming. Andere bronnen melden dat hij op 9 april naar Bergen-Belsen is vervoerd. Daarna lopen de sporen dood.

Op 7 maart 1950 meldde het Informatiebureau van het Nederlandse Rode Kruis dat de baron waarschijnlijk tussen 10 april en 31 mei te Bergen-Belsen was omgekomen. In hetzelfde jaar werd hij officieel doodverklaard. Zijn vrouw ging hiertegen in beroep en won het proces. Baron Van Voerst van Lynden is sindsdien officieel 'vermist'.

Albert Jan Kappert (geb. 20-041912, overl. 05-04-1945) en Roelof Zweers (geb. 01-02-1920, overl. 07-05-1945) liggen in een gezamenlijk graf begraven op de Algemene begraafplaats aan De Anerdijk in Gramsbergen.

Onthulling
Het monument werd op 5 mei 1954 onthuld door de weduwe van Van Voerst van Lynden, jonkvrouwe Johanna de Beaufort.

Locatie
Het monument is gelegen in de nabijheid van het oude gemeentehuis van Gramsbergen aan De Esch te Gramsbergen (gemeente Hardenberg).

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht