Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. na 1945
Ontwerper: Anne Hilderink; Peter de Kan
Onthulling: 11 juni 2002
Adopteer dit monument.

Groningen, 'Indië-monument' (foto: R. Boxem)
Groningen, 'Indië-monument' (foto: Peter de Kan)
Groningen, 'Indië-monument' (foto: R. Boxem)
Groningen, 'Indië-monument' (foto: R. Boxem)
Groningen, 'Indië-monument' (foto: Dick Aalders)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Indië-monument' in Groningen bestaat uit een 20 centimeter verlaagd pad, met langs de kant een hardhouten zitting op betonnen zitelementen: een 120 meter lange bank die de glooiing van het pad volgt. Aan de andere kant van het pad bevindt zich een zandstenen namenband. Het pad, de bank en de namenband volgen de ronding van de vijver. Het begin van de houten bank wordt gemarkeerd door een bronzen plaquette met daarop een gedicht van Rutger Kopland.

Teksten
De tekst luidt:

'DAN ZULLEN DEZE GELUIDEN WIND ZIJN,
ALS ZE OPSTIJGEN UIT HUN PLEK, DAN
ZULLEN ZE VERWAAIEN, ZIJN ZE WIND.
WE HEBBEN GEADEMD EN ONZE ADEM WAS
ALS ZUCHTEN VAN BOMEN OM EEN HUIS,
WE HEBBEN GEPREVELD EN ONZE LIPPEN
PREVELDEN ALS EEN TUIN IN DE REGEN,
WE HEBBEN GESPROKEN EN ONZE STEMMEN
DWAALDEN ALS VOGELS BOVEN EEN DAK.
OMDAT WIJ ONZE NAAM WILDEN VINDEN.
MAAR ALLEEN DE WIND WEET DE PLEK
DIE WIJ WAREN, WAAR EN WANNEER.'

Op de stenen band zijn in chronische volgorde gelet op de sterfdatum de namen van 136 gesneuvelde militairen uit de provincie Groningen aangebracht. 'De namen staan als een voetnoot in de omgeving.' Van zeven gesneuvelde militairen staan de namen niet vermeld, omdat de nabestaanden hiervoor geen toestemming hebben gegeven.

Vlak voor aanvang van de namen op de zijkant staat op de bovenkant van deze band:

'NEDERLANDS INDIË 1945-'

Na de laatste naam op de zijkant van de band staat op de bovenkant:

'- 1962 NIEUW GUINEA'

Symboliek
Het monument wijkt af van de traditionele gedenktekens. Het comité tot oprichting van het monument' heeft de kunstenaars twee criteria meegegeven die in het monument moesten voorkomen: sawa's en water.

Ontwerper Peter de Kan omschrijft het monument als volgt: 'Ons ontwerp is een monument waarmee je zelf bepaalt welke betekenis je aan de plek geeft. [...] De namenband is niet alfabetisch omdat die jongens ook niet op alfabet zijn gestorven. Maar chronologisch, van 1945 tot 1959. Een tijdspad, waarbij je loopt van Nederlands-Indië naar Indonesië.' Ontwerpster Anne Hilderink: 'Door gebruik te maken van de vijver, waar je als bezoeker overheen kijkt, hoefden we geen water toe te voegen. De plek is op zich verstild genoeg. Wel wordt het grasveld iets omhoog gebracht, waardoor dat glooiend verloopt in de bank. Een soort plooi in het land dus, uitkijkend over het water. Dat water is in onze ogen symbolisch voor het water dat deze plek scheidt van de plek waar de militairen aan de andere kant van de wereld begraven liggen.' De hoogteverschillen van het monument symboliseren de niveaus van de sawa's, de terrasvormige rijstvelden.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Indië-monument' in Groningen is opgericht ter nagedachtenis aan 143 militairen uit de provincie Groningen die tijdens de politionele acties in het voormalige Nederlands-Indië zijn omgekomen.

Het monument is onthuld op 11 juni 2002.

Locatie
Het monument is geplaatst in het grasveld bij de vijver van de begraafplaats Selwerderhof, gelegen aan de Iepenlaan te Groningen.

Bronnen

  • Tijdschrift De Kareoler van februari 2002;
  • Algemene Vereniging Oud-Personeel van de Koninklijke Marine;
  • Een Indië-monument in Groningen van Anne Hilderink en Peter de Kan (februari 2002);
  • Stichting Herdenking 4 Mei Groningen.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht