Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Ontwerper: Fok van Slooten
Onthulling: 1949
Adopteer dit monument.

Nijkerk, 'Gedenkraam 1 Oktober 1944' (Foto: B. van Bohemen / NIOD)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Gedenkraam 1 Oktober 1944' in Nijkerk is een gebrandschilderd glas-in-loodraam met als hoofdmotief een engel die beschermend zijn armen om een gezin heen slaat. Op de voorgrond is een adelaar afgebeeld.

Tekst
De tekst op het gedenkraam luidt:

'1 OKTOBER 1944'.

Symboliek

De engel beschermt de Nijkerkse bevolking (vertegenwoordigd door het gezin) tegen de bezetter (gesymboliseerd door de adelaar).

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Gedenkraam 1 Oktober 1944' herinnert de inwoners van Nijkerk aan de razzia, waarbij de bezetter circa veertig burgers heeft gearresteerd.

In de nacht van 30 september 1944 werd door een verzetsgroep in het Gelderse Putten een aanslag gepleegd op een auto met Duitse militairen. Als represaille werd door de bezetter de volgende dag een razzia gehouden in Putten en het aangrenzende stadje Nijkerk. In Nijkerk werden circa veertig mannen en vrouwen opgepakt en in de oude raadzaal (thans de trouwzaal) gevangen gehouden. In tegenstelling tot Putten werden de gevangenen in Nijkerk niet gedeporteerd. Ook zijn in het dorp geen huizen in brand gestoken. De vrouwen werden binnen een week vrijgelaten. Het merendeel van de mannen werd tot 1 december 1944 op het stadhuis vastgehouden.

Onthulling
Het monument is onthuld in 1949.

Locatie
Het gedenkraam bevindt zich in de trouwzaal van het stadhuis, gelegen aan de Kolkstraat te Nijkerk.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht