Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Verzet Nederland
Onthulling: 4 mei 2004
Adopteer dit monument.

Bergen, verzetsmonument (2) (foto door: Hans Brouwer)

Het monument

Vorm en materiaal
Het verzetsmonument op de algemene begraafplaats Kerkedijk in Bergen is een gedenksteen van impalagraniet en is 60 cm lang en 90 cm breed.

Tekst
De tekst op de gedenksteen luidt:

'1940-1945
TOEN STONDEN IN HET MIDDEN DES VOLKS MANNEN EN VROUWEN OP
H.M. VAN RANDWIJK'.

Symboliek
De tekst: "toen stonden in het midden des volks mannen en vrouwen op" is een fragment uit de kroniek 'In de schaduw van gisteren' van H.M. van Randwijk en verwijst naar het heldhaftige verzet van de Nederlandse burgers en militairen tegen de Duitse bezetter.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het verzetsmonument op de algemene begraafplaats Kerkedijk in Bergen herinnert aan het verzet van de Nederlandse burgers en militairen tegen de Duitse bezetter in de Tweede Wereldoorlog.

De protestants-christelijke onderwijzer, schrijver, dichter en letterkundige Henk van Randwijk raakte in 1941 betrokken bij het ondergrondse verzet toen zijn collega-onderwijzer Kooistra hem vroeg of hij wilde meewerken aan het illegale blad Vrij Nederland. Begin 1942 werd Van Randwijk onder de schuilnaam Sjoerd van Vliet hoofdredacteur van het wekelijks verschijnende VN. Het ging hem echter niet alleen om de strijd tegen de bezetter en herstel van de Nederlandse democratie. Van Randwijk zag de bezetting niet allereerst als een politieke en economische crisis, maar als een culturele strijd richting een rechtvaardiger samenleving dan die voor de oorlog. Vanuit dit uitgangspunt ontstond er begin 1943 een meningsverschil binnen de groep medewerkers van VN. Een deel van hen splitste zich af en stichtte de orthodoxe 'Trouw-groep', waar het dagblad uit voort is gekomen.

Van Randwijk is tijdens de bezettingsjaren tot twee keer toe gearresteerd door de bezetter wegens het verschaffen van onderdak aan joodse burgers. Hij wist zich echter iedere keer vrij te pleiten. In de loop van de oorlog werd hij vanwege zijn denkbeelden én verzetsactiviteiten de meest gezochte Nederlander.

Na de bevrijding is Van Randwijk nog tot 1950 hoofdredacteur van Vrij Nederland gebleven. Na een intern meningsverschil over zijn kritiek op het PvdA standpunt inzake de onafhankelijkheid van Indonesië trad hij terug als hoofdredacteur. Op 7 mei 1966 is Henk van Randwijk gestorven op 57-jarige leeftijd.

Oprichting
De tekst op de gedenksteen is op voorspraak van de heren D. Luiting en A. van Ulsen aangebracht. De gedenksteen is geschonken door de erven van W. den Toom, voormalig minister van Defensie en krijgsgevangene tijdens de Tweede Wereldoorlog, wiens urn eveneens is bijgezet op het urnenveld.

Onthulling
De gedenksteen is onthuld op 4 mei 2004.

Locatie
Het monument bevindt zich in een gedeelte van het urnenveld op de algemene begraafplaats Kerkedijk dat uitsluitend is ingericht voor leden van het verzet en de Binnenlandse Strijdkrachten die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog. De begraafplaats is gelegen te Bergen.

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht