Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Ontwerper: Leerlingen van het Corlaer College
Onthulling: 20 april 2010
Adopteer dit monument.

Nijkerk, Evacuatiemonument (foto: Willy Klok-van Dasselaar)
Nijkerk, Evacuatiemonument (foto: Willy Klok-van Dasselaar)
Nijkerk, Evacuatiemonument (foto: Willy Klok-van Dasselaar)

Het monument

Vorm en materiaal
Het evacuatiemonument in Nijkerk (gemeente Nijkerk) is een vierkant spits toelopend stuk metaal en is geplaatst op een basis van zwart natuursteen. Daaromheen is wit grind aangebracht. Op het monument is een informatieplaquette aangebracht.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'SEPTEMBER 1944 - MEI 1945
TER HERINNERING
IN NIJKERK OVERLEDEN EVACUEES
UIT ARNHEM EN OMGEVING'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het evacuatiemonument in Nijkerk is opgericht ter nagedachtenis aan de in september 1944 tot mei 1945 in Nijkerk overleden evacuees uit Arnhem en omgeving. Deze evacuees waren vluchtelingen van de slag om Arnhem.

Nadat de Slag om Arnhem door de geallieerden was verloren, moesten de inwoners van Arnhem en Oosterbeek hun huizen in allerijl verlaten. Van 17 tot 26 september 1944 werd in het kader van operatie 'Market Garden' door de geallieerden een grootscheeps offensief uitgevoerd, waarmee de geallieerden een bruggenhoofd over de grote rivieren in Nederland wilden veroveren door met luchtlandingstroepen in een bliksemsnelle aanval bruggen in Noord-Brabant en Gelderland veilig te stellen en met grondtroepen over deze bruggen op te rukken naar het IJsselmeer. Er werden drie complete divisies gedropt: de 101ste US Airborne Divisie bij Eindhoven en Veghel, de 82ste US Airborne Divisie bij Graven en de 1ste Britse Airborne Divisie bij Arnhem en Oosterbeek. Vanuit Belgiē moest het Britse 30e corps met grondtroepen over deze bruggen oprukken naar het IJsselmeer.

Bij de Amerikanen verliep alles vrij goed. De bruggen over de Maas en het Maas-Waalkanaal bij Heumen en de meeste bruggen in de omgeving van Eindhoven vielen in hun handen en na harde strijd ook de Waalbrug bij Nijmegen. Maar de Rijnbrug bij Arnhem bleek een brug te ver. Onder leiding van commandant John D. Frost slaagde het 2de bataljon van de 1ste Parachutisten Brigade van de 1ste Airborne Divisie erin om de noordelijke oprit van de oude Rijnbrug te bezetten en deze oprit tijdens de daaropvolgende strijd dagenlang onder controle te houden. De Engelse para's werden echter verrast door Duitse pantsertroepen en moesten zich onder zware verliezen terugtrekken in de Betuwe. Nadat de Slag om Arnhem werd verloren, is de aanval gestokt.

Evacucatie
Na de Slag om Arnhem was de omgeving van Arnhem in handen van het Duitse leger. Omdat het gebied in de frontlinie lag, werden de inwoners van Arnhem en Oosterbeek door de bezetter geëvacueerd. Zij moesten al hun bezittingen achterlaten en wisten niet waar zij naartoe werden gebracht.

Oprichting
De oprichting van het monument was een initiatief van mevrouw Willy Klok-van Dasselaar. Het monument is tot stand gekomen dankzij sponsoren uit het bedrijfsleven.

Onthulling
Het monument is onthuld op 20 april 2010 door burgemeester G.D. Renkema.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Eerste Algemene Begraafplaats aan de Frieswijkstraat te Nijkerk.

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht