Adopteer een monument

Herdachte groepen: Verzet Nederland
Onthulling: 3 mei 1980
Adopteer dit monument.

Den Haag, plaquette 'Englandspiel' (foto: Wikipedia, Subarrator)

Het monument

Vorm en materiaal
De plaquette 'Englandspiel' in Den Haag is uitgevoerd in zwarte natuursteen.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'ZIJ SPRONGEN IN DE DOOD
VOOR ONZE VRIJHEID.
ENGLANDSPIEL
1942 - 1944.
IN DANKBARE HERINNERING AAN DE 54
NEDERLANDSE AGENTEN EN ALLEN DIE
VIELEN IN HET INLICHTINGENWERK

GEVANGEN WERDEN VELEN VAN HEN
DIT GEBOUW BINNENGEVOERD.'

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De plaquette 'Englandspiel' herinnert de inwoners van Den Haag aan dit contraspionagecomplot van de bezetter.

Tussen 1942 en 1943 werden Nederlandse geheim agenten door de geallieerden boven Nederland gedropt. Direct daarna werden zij door de bezetter gearresteerd. Niemand weet hoeveel Engelandvaarders er in totaal zijn geweest, men schat het aantal op 1.700. Onder hen waren minimaal 48 vrouwen.

Dit zogeheten 'Englandspiel' was een contraspionagecomplot van de bezetter. Op een nacht in november 1941 werden twee Nederlandse agenten (in dienst van de Britten) per parachute boven Nederland afgeworpen. Vier maanden later is een van hen door de bezetter gearresteerd.

Hij moest naar Engeland seinen dat hij veilig was aangekomen. De bezetter wist echter niet dat de agent een speciale code gebruikte, voor het geval hij gepakt zou worden. De Britten merkten deze code echter niet op en zonden een nieuwe geheim agent naar Nederland, die ook door de bezetter werd opgepakt. Ook hij moest naar Engeland seinen dat alles veilig was.

Dit 'Englandspiel' herhaalde zich tot 1943. Op 29 augustus wisten twee Nederlandse agenten, Ben Ubbink en Pieter Dourlein, uit het gijzelaarskamp Haaren te ontsnapten. Eenmaal terug in Engeland hebben zij de ware gang van zaken uiteengezet.

Van de Engelandvaarders die als geheim agent weer terug naar Nederland gingen, zijn 46 slachtoffer van het Englandspiel geworden. Zij werden naar aanvankelijk naar Haaren gebracht, waar Arie van der Giessen in 1944 overleed. Later werden de gevangenen naar Mauthausen overgebracht, waar in totaal minstens 44 geheime agenten overleden.

Onthulling
Het monument is onthuld op 3 mei 1980 door mevrouw P. Dourlein, weduwe van de geheim agent Pieter Dourlein (1918-1976).

Locatie
De plaquette is bevestigd op de voorgevel van het gebouw Binnenhof in Den Haag.

Bronnen

  • Gemeente Den Haag;
  • Haags Gemeente Archief.
Voor meer informatie

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht