Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Onthulling: 1990
Adopteer dit monument.

Wagenborgen, joods monument 'Groot Bronswijk' (foto: Duncan Wijting)
Wagenborgen, joods monument 'Groot Bronswijk' op oude locatie(foto: E.H. Hoving)

Het monument

Vorm en materiaal
Het joods monument 'Groot-Bronswijk' te Wagenborgen (gemeente Delfzijl) is een bronzen plaquette met davidster. In de bestrating voor het gedenkteken is tevens een davidster aangebracht.

Tekst
De tekst op de plaat luidt:

'OPDAT WIJ NIET VERGETEN
H. APTROOT
H. LEVIE
B. STOPPELMAN
S. STOPPELMAN.'

Wijziging
Het gedenkteken is in 2006 verplaatst van het gebouw van het voormalige psychiatrische ziekenhuis naar het kerkhofje van de familie Brons op het voormalig terrein van Groot Bronswijk.

Digitaal Joods Monument
De joodse oorlogsslachtoffers die op dit gedenkteken vermeld staan, zijn tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Compliment voor een oorlogsmonument
Dit monument heeft het Compliment voor een oorlogsmonument 2016 ontvangen. Deze prijs is georganiseerd in aanloop naar de nationale viering van de bevrijding op 5 mei in Groningen en is een initiatief van de Provincie Groningen, het Nationaal Comité 4 en 5 mei en de Verhalen van Groningen. Op de website de Verhalen van Groningen is meer informatie te vinden over dit monument. Ook zijn over alle genomineerde monumenten videoreportages gemaakt. De reportage over dit monument vind je hier.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het joods monument 'Groot Bronswijk' in Wagenborgen (gemeente Delfzijl) is opgericht ter nagedachtenis aan vier joodse bewoners van deze voormalige psychiatrische instelling die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd en omgebracht.

De namen van de vier slachtoffers luiden:

Heiman Aptroot
, Heintje Levie, Betje Stoppelman en Sinette Stoppelman.

Op het monument staat de naam 'Heintje Levie' anders vermeld dan in het Digitaal Joods Monument.

Zij zijn allen op 9 maart 1943 gedeporteerd en op 13 maart van dat jaar in Sobibor om het leven gebracht.

Oprichting
Het monument is opgericht op initiatief van de Stichting Dorpsbelangen.

Onthulling
De plaquette is onthuld in 1990.

Locatie
De plaquette bevindt zich het kerkhofje van de familie Brons op het voormalig terrein van Groot Bronswijk in Wagenborgen (gemeente Delfzijl).

Bron
Joodse oorlogsmonumenten in de provincie Groningen van H. Hamburger en J.C. Regtien, met medewerking van Fr. van Echten. (Bedum, Uitgeverij Profiel, 1998). ISBN 90 5294 172 6.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht