Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Adopteer dit monument.

Het monument

Vorm en materiaal
Het gedenkraam in de Sint Ritakerk in Amsterdam is een gebrandschilderd glas-in-loodraam.

Tekst
De tekst op het gedenkraam luidt:

'UIT DANKBAARHEID VOOR HET BEHOUD VAN HET SINT RITA CONVENT.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het gedenkraam in de Sint Ritakerk herinnert aan de bombardementen van 17 juli 1943 op de kerk, bedoeld voor de nabijgelegen Fokker-fabrieken in Amsterdam-Noord.

Op 17 juli 1943 vond een bombardement van de geallieerden plaats, gericht op de Fokker-fabriek aan de Papaverweg in Amsterdam-Noord. De fabriek was gevorderd door de bezetter en produceerde voor de Duitse oorlogsmachinerie. De Duitsers hadden de gebouwen van de fabriek gecamoufleerd, waardoor deze moeilijk te onderscheiden waren van de omliggende woonwijken. Voor de Amerikaanse Bomb Group 385 en 386 was het de eerste operatie boven Noordwest Europa. Toen de 41 bommenwerpers boven IJmuiden vlogen, werd duidelijk dat de weersomstandigheden ongunstig waren. De formatie kreeg hierop opdracht de aanval af te breken. Er onstond echter verwarring onder de -nog onervaren- bemanning. Twintig bommenwerpers keerden terug, maar de rest vloog door richting de Fokker-fabriek. Het bombardement verliep rampzalig; ruim 200 brisantbommen kwamen terecht op woonwijken in Amsterdam-Noord. Ook de Sint Ritakerk werd geraakt. Geen enkele bom trof de fabriek.

De Sint Ritaparochie vierde in juli 1943 haar 25-jarig bestaan. Op 17 juli werd in het kader hiervan een speciale hoogmis voor de kinderen gehouden. Tijdens het lezen van het laatste evangelie klonk het luchtalarm. Uit voorzorg werden de kinderen binnen gehouden. De misdienaartjes Theodorus de Nijs en Johannes Moolenschot, beide 13 jaar, probeerden via de zijkant de kerk te verlaten uit nieuwsgierigheid naar de reden van de sirenes. Pastoor Wouters ving hen echter op en wees hen naar het midden van de kerk. Vlak daarna werd dat deel van de kerk getroffen door een bom, met een grote explosie tot gevolg. De twee jonge misdienaartjes overleefden het niet.

Ook negen andere kerkgangers kwamen hierbij om het leven:

Hendrikus Baas (60 jaar), Petrus Breuker (29 jaar), Theresia Breuker (15 jaar), Nicolaas Broeke (18 jaar), Antonia Hulst-van Alphen (61 jaar), Lambertus de Jong (54 jaar), Johanna Kokkelkoren-De Wit (44 jaar), Theodorus Krijnen (16 jaar) en Bernardus Lintveld (79 jaar).

De overige 500 aanwezige jonge kinderen bleven ongedeerd. Ook het nabijgelegen Sint Rosa-klooster werd getroffen. Een groot aantal zusters raakten gewond, zeven van hen kwamen bij de bominslag om het leven.

Op 25 juli werd wederom een aanval op de Fokker-fabriek uitgevoerd, ditmaal door tien Britse Mitchell bommenwerpers. Deze aanval was succesvol, de Fokker-fabriek werd geheel vernietigd. Op 28 juli vloog een groep van twaalf vliegtuigen van het Vrije Franse eskader richting Amsterdam-Noord. Het nieuws van de geslaagde aanval op de fabriek had de geallieerde strijdkrachten nog niet bereikt. 48 bommen werden afgeworpen, waarvan er geen de overblijfselen van de Fokker-fabriek raakte. Voor de tweede maal werden de woonwijken in Amsterdam-Noord getroffen.

Bij de drie bombardementen kwamen in totaal 206 burgers om het leven. 93 van hen vonden hun laatste rustplaats op de Noorderbegraafplaats in Amsterdam-Noord.

Locatie
Het monument bevindt zich in de pastorie van de Sint Ritakerk aan de Buiksloterweg te Amsterdam.

Bron
40-45 in Noord - Herinneringen in Amsterdam-Noord aan de bezetting van Pieter Roemer (Stadsdeel Amsterdam Noord, 2005).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht