Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers
Onthulling: 17 juli 2003
Adopteer dit monument.

Amsterdam, 'Fokkermonument' (1) (foto: www.noorderbegraafplaats.nl)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Fokkermonument' in Amsterdam is een taps toelopende natuurstenen gedenksteen.

Tekst
De tekst op de steen luidt:

'TER NAGEDACHTENIS
AAN DE SLACHTOFFERS
VAN DE BOMBARDEMENTEN
JULI 1943

STADSDEEL
AMSTERDAM-NOORD.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Fokkermonument' in Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan 206 slachtoffers van de bombardementen op de Fokker-fabrieken in juli 1943.

Op 17 juli 1943 vond een bombardement van de geallieerden plaats, gericht op de Fokker-fabriek aan de Papaverweg in Amsterdam-Noord. De fabriek was gevorderd door de bezetter en produceerde voor de Duitse oorlogsmachinerie. De Duitsers hadden de gebouwen van de fabriek gecamoufleerd, waardoor deze moeilijk te onderscheiden waren van de omliggende woonwijken. Voor de Amerikaanse Bomb Group 385 en 386 was het de eerste operatie boven Noordwest Europa. Toen de 41 bommenwerpers boven IJmuiden vlogen, werd duidelijk dat de weersomstandigheden ongunstig waren. De formatie kreeg hierop opdracht de aanval af te breken. Er onstond echter verwarring onder de -nog onervaren- bemanning. Twintig bommenwerpers keerden terug, maar de rest vloog door richting de Fokker-fabriek. Het bombardement verliep rampzalig; ruim 200 brisantbommen kwamen terecht op woonwijken in Amsterdam-Noord. Geen enkele bom trof de fabriek.

Op 25 juli werd wederom een aanval op de Fokker-fabriek uitgevoerd, ditmaal door tien Britse Mitchell bommenwerpers. Deze aanval was succesvol, de Fokker-fabriek werd geheel vernietigd. Op 28 juli vloog een groep van twaalf vliegtuigen van het Vrije Franse eskader richting Amsterdam-Noord. Het nieuws van de geslaagde aanval op de fabriek had de geallieerde strijdkrachten nog niet bereikt. 48 bommen werden afgeworpen, waarvan er geen de overblijfselen van de Fokker-fabriek raakte. Voor de tweede maal werden de woonwijken in Amsterdam-Noord getroffen.

Bij de drie bombardementen kwamen in totaal 206 burgers om het leven. 93 van hen vonden hun laatste rustplaats op de Noorderbegraafplaats in Amsterdam-Noord.

Oprichting
Zestig jaar na dato werden hun graven geruimd, waarmee de herinnering aan de bombardementen dreigde te verdwijnen. Om deze reden besloot het Dagelijks Bestuur van stadsdeel Amsterdam-Noord een monument op te richten om de herinnering aan de slachtoffers en aan deze historische gebeurtenis in leven te houden.

Onthulling
Het monument is onthuld op 17 juli 2003.

Locatie
Het monument bevindt zich op de Noorderbegraafplaats aan de Buikslotermeerdijk te Amsterdam-Noord.

Bronnen

  • 40-45 in Noord - Herinneringen in Amsterdam-Noord aan de bezetting van Pieter Roemer (Stadsdeel Amsterdam Noord, 2005);
  • www.noorderbegraafplaats.nl

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht