Adopteer een monument

Herdachte groepen: Militairen in dienst van het Ned. Kon. 1940-1945, Verzet Nederland
Onthulling: 31 augustus 1985
Adopteer dit monument.

Apeldoorn, monument voor Frank van Bijnen (foto: Jan van den Heuvel)
Frank van Bijnen (bron: www.monument.apeldoorn-onderwijs.nl)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor Frank van Bijnen in Apeldoorn bestaat uit drie plaquettes van donker glas, met daarin ingegraveerde bronzen letters. Op de rechterplaquette is een foto van Frank van Bijnen aangebracht.

Teksten
De tekst op de linker plaquette luidt:

'DE RESERVE EERSTE-LUITENANT
JOHANNES, ARNOLDUS VAN BIJNEN
(SCHUILNAAM FRANK), RMWO DER
4E KLASSE, LANDELIJKE SABOTAGE
COMMANDANT LKP, OVERLEED
OP 30 NOVEMBER 1944 AAN
DE GEVOLGEN VAN EEN VUURGEVECHT
MET EEN DUITSE PATROUILLE.

DIT VUURGEVECHT VOND PLAATS
OP 28 NOVEMBER 1944 TIJDENS EEN
VERZETSAKTIE BIJ DE
KONING WILLEM III KAZERNE.

ZIJN STRIJD VOOR DE VRIJHEID
IS ONS EEN VOORBEELD.'

De tekst op de middelste plaquette luidt:

'FRANK VAN BIJNEN.'

De tekst op de linker plaquette onder de foto van Frank van Bijnen luidt:

'GEBOREN: 31 MEI 1910
OVERLEDEN: 30 NOVEMBER 1944.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor Frank van Bijnen in Apeldoorn herinnert aan deze verzetsstrijder en reserve-officier die die op 30 november 1944 na een verkenningsactie in de Willem III kazerne aan de gevolgen van een vuurgevecht met de bezetter om het leven is gekomen.

Johannes Arnoldus (schuilnaam 'Frank') van Bijnen (geboren 31 mei 1910) was een belangrijke verzetsman die eerst een leidende rol had bij de ‘Landelijke Organisatie voor hulp aan onderduikers’ en later vanuit de landelijke KP betrokken is geweest bij allerlei sabotageacties.

Op 28 november 1944 heeft Van Bijnen samen met enkele kameraden, waaronder Samuel Esmeijer, in Apeldoorn een overval op de Willem III kazerne voorbereid. In deze kazerne waren tijdens de Tweede Wereldoorlog veel Duitse militairen gelegerd. Ook zaten in de kazerne leden van de Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten gevangen. Zij waren op 22 november 1944 door de Sicherheitsdienst gearresteerd tijdens een vergadering van het verzet in het gebouw van de Kamer van Koophandel te Utrecht. Om deze kopstukken te bevrijden, wilde het landelijke verzet een overval plegen op het complex.

Geen eenvoudige taak, want het terrein was zwaar bewaakt. Tijdens de verkenning ter voorbereiding van de overval werd de groep van Van Bijnen betrapt. In het vuurgevecht dat volgde kwam Samuel Esmeijer om het leven en raakte Frank van Bijnen zwaar gewond. Van Bijnen werd door de bezetter overgebracht naar het Kriegslazarett aan de Deventerstraat. Daar probeerden ze hem in leven te houden om hem te kunnen verhoren. Op 30 november stierf Van Bijnen echter aan zijn verwondingen. Zijn stoffelijk overschot werd door de bezetter in de berm van de Sportlaan achtergelaten. Huib Verschoor, die de mannen naar de kazerne had gereden, werd aangehouden en in een kleine cel met nog dertien andere gevangenen geplaatst. Om een nieuwe overval te voorkomen werden vier dagen na de schietpartij twaalf verzetsstrijders en een Amerikaanse vlieger (Bill F. Moore) uit hun cellen gehaald en net buiten de kazernepoort gefusilleerd.

Johannes Arnoldus van Bijnen is in 1950 postuum onderscheiden met het ridderkruis der 4e klasse van de Militaire Willemsorde.

Onthulling
Het monument is onthuld op de ‘Dag van het Verzet', 31 augustus 1985, door Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard. Op deze datum is tevens het deel van het Willem III kazernecomplex aan de Berghuizerweg naar Frank van Bijnen vernoemd.

Locatie
Het monument voor Frank van Bijnen bevindt zich in de hal van gebouw 107 van de Frank van Bijnenkazerne aan de Frankenlaan 70 te Apeldoorn.

Bronnen

  • De heer H. van Vulpen en de heer Jelle Reitsma;
  • www.apeldoornendeoorlog.nl;
  • Apeldoorn '40-'45, het verhaal achter de Apeldoornse oorlogsmonumenten van Jan Heerze en Jelle Reitsma (Apeldoorn, 2006).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht