Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland, Verzet Nederland
Ontwerper: Erna van Osselen (1903-1989)
Onthulling: 28 december 1948
Adopteer dit monument.

Amsterdam, plaquette in het Paleis van Justitie (1) (foto: Nationaal Comité 4 en 5 mei)

Het monument

Vorm en materiaal
De plaquette in het Paleis van Justitie te Amsterdam is uitgevoerd in hout.

Tekst
De tekst op de plaquette luidt:

'MDCCCCXXXX-MDCCCCXXXXV

TER NAGEDACHTENIS AAN DE
LEDEN VAN DE RECHTERLIJKE
MACHT TE AMSTERDAM, DIE
VIELEN ALS SLACHTOFFERS
VAN HET DUITSCHE GEWELD

GERECHTSHOF
MR DR H.H. BOAS RAADSHEER
MR S. G. CANES RAADSHEER
MR H.J. HULSMANN RAADSHEER
MR L. BLOCH WAARN. GRIFFIER
MR B. VAN GELDEREN WAARN. GRIFFIER

ARRONDISSEMENTS-RECHTBANK
MR W.J.H. DONS VICE-PRESIDENT
MR N. DE BENEDITTY RECHTER
MR P.P. S'JACOB WAARN. GRIFFIER
MR A. MEERWALDT WAARN. GRIFFIER.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De plaquette in het Paleis van Justitie te Amsterdam herinnert aan negen leden van de rechterlijke macht die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen om het leven zijn gekomen.

De namen van de negen slachtoffers luiden:

H.H. Boas, N. de Beneditty, L. Bloch, S.G. Canes, W.J.H. Dons, B. van Gelderen, H.J. Hülsmann, P.P. 's Jacob en A. Meerwaldt.

Op 2 februari 1944 stierf de NSB-procureur-generaal van het Gerechtshof J. Feitsman aan de gevolgen van een op hem gepleegde aanslag. Als repressaille fusilleerde de bezetter vijf Amsterdammers, waaronder twee leden van de rechterlijke macht. Raadsheer H.J. Hülsmann van het Gerechtshof had volgens de bezetter de onbeschaamdheid begaan om in de strafzitting van het Hof op 6 februari, de eerste na het sterven van Feitsma, deze met geen enkel woord te gedenken. Vice-president W.J.H. Dons van de Arrondissementsrechtbank stond op een Duitse lijst van mensen die 'niet deugden'. In de ochtend van 7 februari werden Hülsmann en Dons uit hun woning gehaald door de bezetter. Enkele uren later werden zij op een weiland bij de Zuidelijke Wandelweg neergeschoten.

P.P. 's Jacob en A. Meerwaldt van de Arrondissementsrechtbank waren actief in het verzet. 's Jacob werd door een Duitse rechtbank ter dood veroordeeld wegens spionagepraktijken. Hij werd in september 1945 gefusilleerd. Meerwaldt werd in het voorjaar van 1945 gearresteerd wegens zijn betrokkenheid in de illegaliteit. Hij overleed op 8 januari 1945 in een barak.

De vijf joodse leden van de rechterlijke macht H.H. Boas, S.G. Canes, L. Bloch, B. van Gelderen en N. de Beneditty zijn door de bezetter gedeporteerd en in verschillende concentratiekampen om het leven gekomen.

Onthulling
De plaquette is onthuld op 28 december 1948.

Locatie
De plaquette bevindt zich op de eerste verdieping van het Paleis van Justitie aan de Prinsengracht 436 te Amsterdam.

Digitaal Joods Monument
Een aantal joodse oorlogsslachtoffers dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Bron
Vertel de verhalen van Frans Heddema en Margit Willems (Stadsdeel Amsterdam-Centrum, 2005). ISBN 90-9019166-6.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht

Bijdragen

Nicole Rehe | 6 oktober 2017

Op deze plaquette staat de naam van mijn oom: Leo Bloch.
Vorig jaar hebben we een stolpersteine gelegd voor zijn huis in de Deurloostraat 105. Hij is met zijn gezin met het eerste transport weggegaan naar Auschwitz. Van het Rode Kruis heb ik een vreselijk bericht over hem gehad. Ik kan nog niet zo goed achterhalen of dit waar is.