Adopteer een monument

Herdachte groepen: Geallieerde militairen
Onthulling: 14 april 1984
Adopteer dit monument.

Loenen, gedenktekens op de Brink (foto: J. Reitsma)
Sokkel met kanon op de Brink (foto: Jan van den Heuvel)
Sokkel met plaquette op de Brink (foto: J. Reitsma)
Zwerfkei op de Brink (foto: J. Reitsma)
Sokkel met plaquette (2) op de Brink (foto: J. Reitsma)
Plaquette gedenkbank op de Brink (foto: J. Reitsma)

Het monument

Vorm en materiaal
De gedenktekens op de Brink in Loenen (gemeente Apeldoorn) bestaan uit een uit keien opgebouwde sokkel met een ingemetselde plaquette. Op de sokkel staat het 37 mm kanon van de Humber k IV. Op het kanonschild is de ‘polar bear’, het officiële embleem van de 49ste divisie, en het cijfer ‘49’ aangebracht. Aan de rechterzijde van het kanon staat tweede uit keien opgetrokken sokkel waarin tevens een plaquette is ingemetseld. Hiernaast staat een zitbank, waarop aan de zijkant een metalen plaquette is bevestigd. Aan de linkerzijde van het kanon ligt een zwerfkei met een plaquette.

Teksten
De tekst op de sokkel luidt:

‘TER HERDENKING AAN DE BEVRIJDING VAN LOENEN VELUWE
OP 16 APRIL 1945 DOOR HET
49TH (WEST RIDING) RECCONNAISSANCE REGIMENT
14 APRIL 1984’

Hierboven is de Engelse vertaling van deze tekst aangebracht.

De tekst op de plaquette op de tweede sokkel luidt:

'TER HERINNERING
AAN DE LOENENAREN
DIE ONS ONTVIELEN
IN DE JAREN 1940-1945
LOENEN 17-4-1995.'

De tekst op de plaquette op de zitbank luidt:

‘1945 - 1995
TER HERDENKING VAN DE
BEVRIJDING VAN EERBEEK EN
LOENEN DOOR DE 49TH W.R.
RECONNAISSANCE REGIMENT
OP 16 APRIL 1945.’

De tekst op de plaquette van de zwerfkei luidt:

‘DIT MONUMENT IS OPGERICHT TER HERDENKING AAN ONZE BEVRIJDING VAN DE DUITSE BEZETTING 1940-
1945. DE UITGEBRANDE GEVECHTSWAGEN WERD ENKELE MAANDEN LATER NAAR DE GROENENDAALSEWEG
GESLEEPT. OP 15 AUGUSTUS WERD DOOR R.J.C. PULLE, SAMEN MET ZIJN ZOON, HET KANON VAN DE
HUMBER GEDEMONTEERD EN ALS AANDENKEN IN HUN TUIN OPGESTELD. IN 1984 WERD HET KANON
GESCHONKEN DOOR DE FAMILIE PULLE AAN DE DORPSRAAD VAN LOENEN VELUWE. IN HET BIJZIJN VAN EEN 30-
TAL VETERANEN, WAARONDER SGT. W. MOULD, WERD HET BEVRIJDINGSMONUMENT ONTHULD OP 14 APRIL 1984.
TER NAGEDACHTENIS AAN DE VELE ENGELSEN, DIE VOOR ONZE BEVRIJDING HUN LEVEN GAVEN EN IN HET
BIJZONDER DE LEDEN VAN HET 49TH (W.R.) RECONNAISSANCE REGIMENT, ZAL ELK JAAR OP MEMORIAL DAY
(1E ZONDAG NA 11 NOVEMBER), DE ENGELSE VLAG BIJ DIT MONUMENT HALFSTOK WORDEN GEHESEN, TERWIJL OP
16 APRIL ALS DANK AAN ONZE BEVRIJDERS DEZE VLAG VOLMAST ZAL WAAIEN.’

Wijziging
In 1995 werd de zitbank met de plaquette aan het bevrijdingsmonument toegevoegd.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De gedenktekens op de Brink in Loenen (gemeente Apeldoorn) zijn opgericht als dankbetuiging aan de Engelse 49th West Riding Infantry Division, die op 16 april 1945 de dorpen Loenen en Eerbeek bevrijdde.

De 49th West Riding Infantry Division vertrok op 19 juni 1944 naar Frankrijk en vocht zich een weg door Frankrijk en België. Uiteindelijk trok deze Engelse divisie onder bevel van het 2e Canadese Legerkorps Nederland binnen en bevrijdde Arnhem op 14 april 1945. Twee dagen later, op maandag 16 april 1945, bereikte het West Riding Reconnaissance Regiment als voorhoede van de divisie de dorpen Eerbeek en Loenen. De daar gelegerde Duitse soldaten boden nauwelijks verzet. Toch ging het niet helemaal zonder slag of stoot. In de middaguren schakelden de Duitsers, de voorste gevechtswagen – een Humber Mark IV – op de Eerbeekseweg uit met een Panzerfaust. De bemanning wist zich ongedeerd in veiligheid te brengen. De aanval werd voortgezet en leidde tot de verovering van de dorpen Loenen en Eerbeek.

De uitgebrande gevechtswagen werd enkele maanden later naar de Groenendaalseweg gesleept. Op 15 augustus 1945 werd door R.J.C. Pulle, samen met zijn zoon, het kanon van de Humber gedemonteerd en als aandenken in hun tuin opgesteld. In 1984 werd het kanon geschonken door de familie Pulle aan de Dorpsraad van Loenen Veluwe.

Onthulling
In het bijzijn van een dertigtal veteranen, waaronder Sgt. W. Mould, werd het bevrijdingsmonument onthuld op 14 april 1984.

Op 6 mei 2000, 55 jaar na de bevrijding, bood de bevolking van Loenen hun vroegere bevrijders een tweede herdenkingsmonument aan in de vorm van een bronzen ijsbeer, het divisie-embleem van de 49th West Riding Division.

Locatie
De gedenktekens op de Brink bevinden zich voor het gemeenschapshuis 'De Brink' aan de Hoofdweg 5 in Loenen (gemeente Apeldoorn).

Bronnen

  • De heer Jelle Reitsma;
  • www.apeldoornendeoorlog.nl;
  • Apeldoorn '40-'45, het verhaal achter de Apeldoornse oorlogsmonumenten van Jan Heerze en Jelle Reitsma (Apeldoorn, 2006).

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht