Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland
Onthulling: 1956
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2017-2018 geadopteerd door Dalton OBS De Meer.

Amsterdam, WV-HEDW monument (foto: Hette Spoelstra)
Amsterdam, WV-HEDW monument (foto: Anita van Stel)
Amsterdam, WV-HEDW monument (foto: Hette Spoelstra)
Amsterdam, WV-HEDW monument (foto: Hette Spoelstra)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument van voetbalclub WV-HEDW in Amsterdam bestaat uit een gedenkmuur van rode baksteen, waarop twee gedenkplaten zijn aangebracht. Beide platen zijn voorzien van een glasplaat. Voor de muur is een bloembak geplaatst. Het geheel staat op een tegelplateau.

Teksten
De tekst op het linkerglas luidt:

'TER HERINNERING
AAN ONZE H.E.D.W.
CLUBVRIENDEN
ZIJ VIELEN ALS SLACHTOFFER
VAN DE DUITSCHE TERREUR
1940 - 1945

WIJ GEDENKEN HEN
IN EERBIED.'

Onder het glas zijn op de gedenkplaat de namen van 162 omgekomen clubleden van HEDW aangebracht.

De tekst op het rechterglas luidt:

'A.V.V.
WILHELMINA
VOORUIT.'

De tekst op de rechterplaat luidt:

'TER WEEMOEDIGE HERINNERING AAN DE LEDEN
DIE ONS IN DE JAREN 1940-1945 ZIJN ONTVALLEN

Eronder zijn de namen van 64 omgekomen leden aangebracht.

Restauratie
Toen WV-HEDW in 1998 verhuisde naar Sportpark Middenmeer, spraken de leden als nadrukkelijke wens uit dat het monument behouden zou blijven. Het werd grondig gerestaureerd en markeert sindsdien de toegang van het sportterrein.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument van voetbalclub WV-HEDW in Amsterdam is opgericht ter nagedachtenis aan de 67 leden van Wilhelmina Vooruit en de 169 leden van Hortus Eendracht Doet Winnen die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen.

De namen van 64 slachtoffers van W.V. luiden:

I. Aappel, H. Aussen, M. Aussen, L. Blitz, E. Blom, E. Breemer, J.L. Cohen, Max Cohen, M. Cok, L. Drukker, G. Duim, Z.L. Duim, I. Frank, J. Frank, S. Franken, B. Groen, E. Groen, H. Groenheim, L. Groenheim, E. Groenteman, A.L. de Groot, H. de Haas, J. Jas, M. de Jong, J. Kapper, A. Kerkmeester, L. Kerkmeester, E. Koopman, B. Korper, A. Lenson, L. Leuw, H. de Levie, H. Lopes Dias, A. Loterijman, E. Lowenstein, N. Mandel, J. Mendes Monteiro, S. Mossel, M. Meeter, L. Pach, E. Pashter, E. Pehha, H. Polak, M. van Praag, (?) Premsela, M. Rodrigues, H. de Rood, L. de Rood, J. Sachs, R. Soester, A. Stork, J. Stouwer, J. Strauss, J. Swaaf, S. Swaaf, L.M. Theeboom, S. Vas Dias, N. Vleeschdrager, M. de Vriend, G. Walvisch, D. Zendijk, J. de Zoete, H. van Zuiden, D. de Zwarte en J. de Zwarte.

Wilhelmina Vooruit (WV) en Hortus Eendracht Doet Winnen (HEDW) waren geen exclusief joodse verenigingen, maar het aantal joodse leden was wel bijzonder groot (respectievelijk 45% en 95%). In de Tweede Wereldoorlog werden velen van hen door de bezetter omgebracht.

Oprichting
Na de bevrijding hebben zowel WV als HEDW een gedenkplaat gemaakt ter nagedachtenis aan de omgekomen leden. Na de fusie in 1956 werden beide platen op een stenen monument bevestigd naast het veld op Sportpark Voorland.

De commissie die deze restauratie voorbereidde, besloot om het monument te verbeteren. Op de gedenkplaat van WV stond de verenigingsnaam niet weergegeven. Op de gedenkplaat van HEDW stonden de namen van de omgekomen leden niet vermeld. Daarom vormden de twee platen een onduidelijk geheel voor hen die niet bekend waren met de verenigingsgeschiedenis. De commissie besloot om de oude platen te handhaven en met behulp van glasplaten de ontbrekende gegevens toe te voegen.

Onthulling
Hiermee gaf de commissie zichzelf de ambitieuze opdracht om de namen van de circa 160 omgebracht HEDW-leden te achterhalen. In eerste instantie konden met zekerheid zestig namen worden vastgesteld. Hun namen stonden gegraveerd in de glasplaat op het vernieuwde monument, toen dat op 24 mei 1998 werd onthuld. Onder de sprekers was de heer Harrie Groen, toenmalig loco-burgemeester van Amsterdam. Rabbijn Ralph Evers sprak het Jizkor (gebed voor de zielerust van de doden) uit.

Het onderzoek naar de namen van de omgekomen HEDW-leden werd voortgezet. Bij de herdenking op 4 mei 2000 werden de definitieve glasplaten onthuld. De historicus Evert de Vos, auteur van de doctoraalscriptie Verliest den moed toch niet. Joodse voetbalclubs in Amsterdam 1908-1948, hield bij deze gelegenheid een toespraak.

Locatie
Het monument is geplaatst bij de toegang van Sportpark Middenmeer, gelegen aan de Radioweg te Amsterdam.

Bron
www.wvhedw.nl

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht