Adopteer een monument

Herdachte groepen: Burgerslachtoffers, Vervolgden Nederland
Onthulling: 5 oktober 1960
Adopteer dit monument.

Hank, monument voor de line-crossers (foto: Virtueel 'Oorlogsmuseum Hank')
Hank, monument voor de line-crossers (foto: www.biesbosch.nu)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument voor de line-crossers in Hank (gemeente Altena) is een gedenksteen, waarop een bronzen plaquette met de afbeelding van de twee verzetshelden Arie 'Aaike' van Driel en Kees van de Sande is bevestigd.

Teksten
De tekst op de plaquette luidt:

'1918
1945
AAIKE
V. DRIEL

1905
1945
KEES V.D.
SANDE

CROSSINGS 1944-45.'

De tekst op de gedenksteen luidt:

'AAN ONZE VRIENDEN
ONTHULD DOOR
Z.K.H PRINS BERNHARD
OP 5 OKTOBER 1960'.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument voor de line-crossers in Hank (gemeente Altena) is opgericht ter nagedachtenis aan twee verzetshelden die door de bezetter om het leven zijn gebracht.

De namen van de twee slachtoffers luiden:

Arie 'Aaike' van Driel en Kees van de Sande.

Vanaf november 1944 was Nederland verdeeld in een bevrijd en bezet gebied. Werkendam speelde in deze tijd een belangrijke rol voor het verzet. Vanuit deze gemeente pendelden vanaf 6 november 1944 de zogenaamde line-crossers via de voor de bezetter moeilijk te controleren Biesbosch (een doolhof van vaargeulen en kreken) naar het inmiddels bevrijde Noord-Brabant. Met gevaar voor eigen leven brachten zij honderden door de bezetter gezochte Nederlanders (joden en verzetsmensen), agenten met geheime zenders en gestrande geallieerde piloten via de geheime overtochten in veiligheid. Bovendien smokkelde verzetsgroep 'Albrecht' militaire berichten de frontlinie over. Als laatste gebruikte men de crossings voor het vervoer van schaarse medicijnen. Eind februari 1945 was er in het westen bijvoorbeeld een tekort aan insuline. Dankzij de crossline zijn tienduizenden suikerpatiënten gered.

Er ontstonden twee crossroutes (crossen: oversteken, overvaren, door de vijandelijke linies gaan), waarlangs zich al snel een regelmatige dienst ontwikkelde: één van Sliedrecht naar Lage Zwaluwe en één van Werkendam naar Drimmelen. Dit crossingswerk werd verricht door 21 mensen. Alle tochten werden ondernomen in roeikano of roeiboot. Liefst bij slecht zicht en slecht weer om de kans op ontdekking tegen te gaan. Een crossing was tussen de 13 en 18 kilometer lang en als alles meezat, duurde de overtocht ongeveer 3 uur. Helaas kwam het wel eens voor dat het niet ging zoals men wenste en duurde de tocht tussen de 8 en 12 uur. Ook was een tocht wel eens tevergeefs, dan stonden er bij het eindpunt Duitse controleposten en moest men weer helemaal terug.

De bezetter ondernam van alles om de 'de partizanen van de Biesbosch' zoals zij ze noemden, te onderscheppen. Alle mogelijke in- en uitgangen werden onder vuur genomen en de patrouilleboten voeren nu dag en nacht. Maar als ze dan eindelijk een crossline hadden opgerold, dan ontwikkelden de line-crossers binnen een paar dagen een nieuwe route. Het sterkste punt van de crossline was de dagelijkse regelmaat waarmee deze tochten werden ondernomen. Het aantal crossingen wordt geschat op 450. Van de 21 'frontkoeriers' die vanaf november 1944 de crossings uitvoerden, zijn er twee in handen van de bezetter gevallen: Arie 'Aaike' van Driel, bij zijn 54ste crossing, en Kees van de Sande. Op 30 april 1945, net voor de bevrijding, zijn ze op Fort de Bilt gefusilleerd. De hoogste militaire onderscheiding, de Militaire Willemsorde, is hun postuum verleend.

Onthulling
Het monument is op 5 oktober 1960 onthuld door Z.K.H. Prins Bernhard.

Locatie
Het monument bevindt zich bij tankstation 'De Keijzer' aan de A 27 nabij Hank (gemeente Altena).

Bronnen

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht