Adopteer een monument

Herdachte groepen: Algemeen
Onthulling: 1977
Adopteer dit monument.

Rijs, Vredestempel
Rijs, Vredestempel (1951)

Het monument

Vorm en materiaal
De Vredestempel in Rijs (gemeente De Fryske Marren) bestaat uit verschillende materialen. De tempel is uitgevoerd in classicistische stijl.

Teksten
Het opschrift luidt:

'PAX
MCCMXIV
RENOVATUM
MCMXLV MCMLXXVII'.

De vertaling van het opschrift luidt:

'Vrede
1814
Vernieuwd
1945 en 1977'.

De tekst op de brede lijst is een gedicht en luidt:

'VREDE, GROOT GESCHENK VAN GOD.
BLIJFT BESTENDIG NEERLANDS LOT.
LAAT HET DANKBAAR OP U ZIEN.
ALTIJD TWIST EN TWEEDRACHT VLIEN.'

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

De Vredestempel herinnert de inwoners van Rijs (gemeente De Fryske Marren) aan het herwinnen en behouden van vrijheid en vrede.

De tempel werd in 1814 gesticht als teken dat de vrede in Europa was wedergekeerd. Napoleon was verbannen naar het eiland Elba.

In 1944 heeft de bezetter vlak bij het Vredestempeltje, geheel verscholen onder de hoge bomen van het Rijsterbos, een afvuurinstallatie gebouwd voor de V-2 ('de vliegende bom'). De afvuurbasis, die op Engeland gericht stond, heeft dienst gedaan van 25 september tot 19 oktober 1944. Op deze laatste datum ging er iets mis met de lancering. De vliegende bom kwam niet voldoende los en streek neer bij de tempel, die in een ruïne veranderde.

In 1945 werd het tempeltje herbouwd op kosten van baron Van der Feltz, een van de vroegere eigenaren van het Rijsterbos. Deze tweede tempel was echter een kort leven beschoren. Mede door het gebruik van slecht materiaal (in 1945 was er geen zink voor de dakbedekking, waardoor men genoegen moest nemen met dakleer). In 1969 was de tempel rijp voor de sloop.

Onthulling
Pas in het jaar 1977 kon de tempel weer herbouwd worden door vrijwillige 65-plussers. Het benodigde geld werd bijeen gebracht door middel van een actie in de gemeente Gaasterland-Sloten. In de herfst van 1977 kon het tempeltje worden overgedragen.

Locatie
Het monument is geplaatst aan de Mirnserlaan in het Rijsterbos in Rijs (gemeente De Fryske Marren).

Bron
Verzetsmuseum Friesland: www.verzetsmuseum.nl.

Voor meer informatie

Tekens aan de weg - Tekens aan de wand van C. Reitsma (Leeuwarden, 1980). ISBN 9033020009.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht