Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Dhr. P. de Vries
Onthulling: 22 mei 1997
Adopteer dit monument.

Tilburg, monument in Obs. 'De Vuurvogel' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Tilburg, monument in Obs. 'De Vuurvogel' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)
Tilburg, monument in Obs. 'De Vuurvogel' (foto: Ars Longa Tentoonstellingen, Amsterdam)

Het monument

Vorm en materiaal
Het monument in Obs. 'De Vuurvogel' te Tilburg bestaat uit een plaquette en een vitrine. De gedenkplaat is van metaal en wordt afgedekt door een glasplaat. Achter het glas bevinden zich twee kopieën van het handgeschreven register van het schooljaar 1940/1941. De namen van de 24 joodse kinderen die de school toen telde, zijn uitgelicht, evenals de data en namen van plaatsen waar veertien van hen in de oorlog zijn omgekomen. Onder de plaquette is een vitrine aangebracht. Ook de vitrine is van metaal en wordt afgedekt door een glasplaat in de vorm van een halve cirkel. In de vitrine is een gespleten, geslepen zwerfkei geplaatst. Op de voorzijde van de zwerfkei zijn de namen aangebracht van vijf joodse kinderen die in het schooljaar 1940/1941 in klas 6 of 7 zaten. Zij werden door de bezetter omgebracht.

Tekst
De tekst aan de binnenzijde van de zwerfkei luidt:

'ALS DEZE STEEN ZIJN WIJ’
RUW GESCHEIDEN DOOR
HELSE KRACHTEN BUITEN ONS,
BLIJVEN WIJ ALTIJD
EEN DEEL VAN ELKAAR.'

Symboliek
Kunstenaar P. de Vries (oud-leerling van de Openbare Lagere school 3 en medeorganisator van de reünie van klas 6/7 uit de periode 1940/1941) heeft de betekenis van het monument als volgt omschreven: 'Dat de steen gespleten is, vind ik heel symbolisch, wij zijn verscheurd door het verlies maar voelen een verbondenheid met de gevallenen.'

Digitaal Joods Monument
Een aantal joodse oorlogsslachtoffers dat op dit gedenkteken vermeld staat, is tevens opgenomen in het 'Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland'. Hierin vindt u meer informatie over deze personen met waar mogelijk een korte biografie, familierelaties en adresgegevens.

Onder het kopje 'Geschiedenis' op deze pagina kunt u op een persoonsnaam klikken om doorverwezen te worden naar het Digitaal Joods Monument.

Informatie van de Oorlogsgravenstichting over slachtoffers

Op dit moment is dit monument nog niet gekoppeld aan personen uit het bestand van de Oorlogsgravenstichting.

Weet u of er op dit monument een naam voorkomt die ook bij de Oorlogsgravenstichting bekend is? Ga dan naar de website van de Oorlogsgravenstichting, zoek de persoon in de database en koppel dit monument aan deze persoon. U moet hiervoor wel een account aanmaken bij de Oorlogsgravenstichting. Na de koppeling verschijnt de naam van het slachtoffer op deze pagina.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het monument in Obs. 'De Vuurvogel' te Tilburg is opgericht ter nagedachtenis aan 18 joodse oud-leerlingen van de Openbare Lagere school 3.

De namen van de 18 slachtoffers luiden:

Gerda Blumenstock, Edmond Buchen, Isaak Buchen, Manfred Buchen, Lore Cohen, Fanny Czapnik, Simon Czapnik, Klaus Deen, Horst Eichenwald, Hans Gersons, Anna Gompers, Lex van Leeuwen, Roosje Mozes, Jacob van Leer, Ingrid Lewen, Selma Roeg en Clara Wijnberg.

In augustus 1941 werden de 24 joodse kinderen die de school toen telde, samen met twee andere joodse kinderen samengebracht in het parochiehuis van de parochie 't Heike aan de Antoniusstraat. Zij werden in etappes op transport gesteld naar de concentratiekampen in Polen. Op 10 april 1943 werden de laatste joodse kinderen gedeporteerd.

Onthulling
Het monument is onthuld op 22 mei 1997 door wethouder W. van Herwijnen en twee oud-leerlingen. Op deze dag werd een reünie gehouden van klas 6/7 in het schooljaar 1940/1941. De klas telde toen 66 leerlingen. Tien van hen waren joods, vijf hebben de oorlog niet overleefd. Op de reünie waren 35 oud-leerlingen aanwezig.

Locatie
Het monument is aangebracht op de voorwand van de centrale hal van Obs. 'De Vuurvogel', gelegen aan de Eikstraat te Tilburg.

Bronnen

  • Heemkundekring 'Tilborch';
  • Obs. 'De Vuurvogel'.
Voor meer informatie
  • Na zes en vijftig jaar; deel II, Reünieboek 6e en 7e klassen schooljaar 1940-1941;
  • Zo maar een stad van Ad de Beer.

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht