Adopteer een monument

Herdachte groepen: Vervolgden Nederland
Ontwerper: Appie Drielsma (1937)
Onthulling: 6 november 1991
Adopteer dit monument.
Dit monument is in schooljaar 2019-2020 geadopteerd door OBS Prinseschool.

Enschede, 'Joods Monument' (foto: Verzetsmuseum Amsterdam)
Enschede, 'Joods Monument' (foto: André van Aarsen)

Het monument

Vorm en materiaal
Het 'Joods monument' in Enschede is een gestileerde thorarol van brons, bekroond met een thorakroon en voorzien van ornamenten en teksten. De omtrek van het object is vierkant. Het gedenkteken is 4 meter hoog, 60 centimeter breed en 60 centimeter diep.

Tekst

De tekst op het monument luidt:

'TER NAGEDACHTENIS AAN
DE MEER DAN 700 JOODSE MEDEBURGERS
DIE TIJDENS DE TWEEDE WERELDOORLOG
ZIJN VERMOORD.'

Wijziging
Later is er op de nabijgelegen muur een informatiebordje bevestigd. Hierop staat aangegeven dat het monument op 6 november 1991 werd onthuld ter nagedachtenis aan de 700 omgekomen joodse medeburgers van Enschede. Dit is gebeurd na de algehele restauratie van de synagoge, die in april 2004 werd voltooid.

Locatie niet correct? Geef een verbeterde locatie door.

De geschiedenis

Het 'Joods monument' in Enschede is opgericht ter nagedachtenis aan de 700 joodse medeburgers die vanaf 14 september 1941 tijdens razzia's door de bezetter werden opgepakt en op transport zijn gesteld naar het concentratiekamp Mauthausen. Geen van hen heeft de oorlog overleefd.

Het monument staat bij de ingang van de synagoge (een ontwerp van de architect K.P.C. de Bazel (1869-1923) ) De synagoge is ingewijd op 13 december 1928, en was grotendeels gefinacieerd door de voorzitter van de Nederlands-Israëlische Gemeente (N.I.G.) Enschede, de textielmagnaat S.N. Menko. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de synagoge een verblijfplaats van de Duitse bezetter. Na de oorlog was het aantal leden van de N.I.G. teruggenomen van ruim 1200 leden naar nog zo'n 500.

Oprichting
Het gedenkteken wordt ook wel het Mauthausen-monument genoemd, omdat het in het kader van de jaarlijkse Mauthausen-herdenking is opgericht.

Onthulling
Het monument is onthuld op 6 november 1991, circa vijftig jaar na de eerste razzia in Enschede. Burgemeester Wierenga was bij de plechtigheid aanwezig.

Locatie
Het monument is geplaatst naast de ingang van de synagoge, gelegen aan de Prinsestraat te Enschede.

Bronnen

  • Verzetsmuseum Amsterdam;
  • Euregionaal Centrum voor Joodse Geschiedenis & Cultuur.

Voor meer informatie

Herdenking aanmelden

Op 4 mei vindt de Nationale Herdenking plaats en wordt er in heel Nederland herdacht. Daarnaast zijn er door het jaar heen herdenkingen waar specifieke groepen slachtoffers of bijzondere gebeurtenissen worden herdacht, zoals de Indiëherdenking op 15 augustus en de Nationale Holocaust Herdenking (laatste zondag van januari).
Wij brengen al deze herdenkingen onder in de herdenkingskalender. Alle herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesoperaties daarna in Nederland kunt u aanmelden.
Er is nog geen herdenking bij dit monument aangemeld. Dat kunt u hier doen.

Persoonlijke bijdragen van onze bezoekers

Heeft u een persoonlijk verhaal met betrekking tot dit monument en/of de geschiedenis waarnaar deze verwijst? Deel uw verhaal hier en help ons de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden.

Let op: wilt u een wijziging voor deze monumentpagina (bijvoorbeeld een correctie of aanvulling) doorgeven? Neem dan contact met ons op.

Heeft u een vraag of wilt u ons iets melden? Kijk bij de veel gestelde vragen of stuur ons een bericht